Wojciech Kossak – Szarża na baterie rosyjskie pod Stoczkiem
Triumf Powstania Listopadowego · Muzeum Narodowe w Krakowie, Dwernicki i Ułańska Wiktoria
Szarża na baterie rosyjskie pod Stoczkiem (1907)
Tętniący ogłuszającym grzmotem końskich kopyt, dymem wystrzałów armatnich i niezłomną odwagą polskich kawalerzystów obraz „Szarża na baterie rosyjskie pod Stoczkiem” to jedno z najbardziej porywających batalistycznych dzieł Wojciecha Kossaka. Płótno upamiętnia słynne zwycięstwo polskiego oręża z 14 lutego 1831 roku, w którym jazda dowodzona przez generała Józefa Dwernickiego rozgromiła rosyjskie wojska generała Geismara. Kossak ukazał kulminacyjny moment uderzenia 1 Pułku Ułanów: wicher natarcia zmiata szeregi wroga, konie przeskakują działa pośród eksplozji prochu, a lśniące szable decydują o losach bitwy. Malarz z niezrównanym dynamizmem oddał impet ułańskiego ataku, tworząc dzieło przesiąknięte patriotyczną dumą, żołnierskim honorem i miłością do polskiej tradycji kawaleryjskiej, które stanowi bezcenną ozdobę zbiorów krakowskiego Muzeum Narodowego.
Wojciech Kossak, Szarża na baterie rosyjskie pod Stoczkiem (1907) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Krakowie.
Wiktoria pod Stoczkiem i ułańska tradycja Dwernickiego
Wiktoria pod Stoczkiem była pierwszym wielkim triumfem wojsk polskich w Powstaniu Listopadowym, wlewając nadzieję w serca całego narodu.
Wojciech Kossak oparł kompozycję na relacjach weteranów i szczegółowych badaniach historycznego uzbrojenia epoki.
Postać ułana w karmazynowych rogatywkach stała się dla malarza symbolem rycerskiej brawury i polskiego umiłowania wolności.
Obraz eksponowany w Sukiennicach i Muzeum Narodowym w Krakowie do dziś rozpala wyobraźnię miłośników historii i tradycji kawalerii.
MalarzWojciech Kossak (1856–1942)
Dzieło i technikaSzarża na baterie rosyjskie pod Stoczkiem (ok. 1910–1935) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Krakowie Kraków / Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Dym armatni, błysk szabel i rżące wierzchowce
Kossak mistrzowsko zróżnicował maści końskie – od gniadych po kare – oddając napięte mięśnie zwierząt w pełnym cwale.
Szaro-niebieski dym prochu strzelniczego tworzy dramatyczne tło dla lśniących stalowych głowni i czerwieni mundurów.
Ukosna linia kompozycji pcha wzrok widza prosto w wir walki, potęgując kinowy wręcz realizm i potęgę uderzenia.
Artysta z niezwykłą precyzją odtworzył elementy rzędu końskiego, czaka, ładownice i detale armatnich lawet.
“
„W szarży kawaleryjskiej bije samo serce polskiej historii – nie ma w niej miejsca na wahanie, jest tylko pęd ku wolności.”
Rycerski etos, energia i styl klasyczno-gabinetowy
Obraz emanuje niespożytą energią, męskim charakterem i majestatem polskiego zwycięstwa militarnego.
Znakomicie prezentuje się w gabinetach, bibliotekach, salonach w stylu klasycznym, kolonialnym oraz przestrzeniach miłośników historii.
Tekstylia z reprodukcją dzieła wprowadzają do wnętrza szlachetny patriotyzm, głębokie tony brązu i najwyższą polską jakość wykonania.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno Kossaka to jeden z najcenniejszych skarbów krakowskiego Muzeum Narodowego, celebrujący chwałę polskiego oręża.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Szarża na baterie rosyjskie pod Stoczkiem”
Zanurz się w historycznym triumfie, ułańskim impecie i malarskiej wirtuozerii Wojciecha Kossaka. Luksusowe tekstylia z motywem szarży pod Stoczkiem to kwintesencja elegancji, tradycji i polskiego rzemiosła.
