Malarstwo Portretowe · Paryski Sukces, Złoty Medal Salonu i Duma Artystki
Autoportret (z paletą, 1887)
Promieniujący niezwykłą godnością, bezkompromisową prawdą i malarską maestrią „Autoportret” Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej z 1887 roku to jedno z najważniejszych płócien w dziejach polskiej i europejskiej sztuki kobiecej XIX wieku. Namalowany w Paryżu portret przyniósł artystce srebrny medal na Wystawie Powszechnej w 1889 roku, otwierając jej drzwi do międzynarodowej kariery. Malarka ukazała siebie w roboczym, ciemnym fartuchu z paletą i pędzlami w dłoni, na tle neutralnej, rozświetlonej ściany pracowni. Jej spojrzenie – spokojne, przenikliwe, nieco zmęczone trudami walki o pozycję kobiety w zdominowanym przez mężczyzn świecie sztuki – hipnotyzuje widza powagą i dojrzałością. To dumny manifest niezależności twórczej i hołd dla rzetelnego malarskiego rzemiosła.
Anna Bilińska-Bohdanowiczowa, Autoportret (1887) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Krakowie (Sukiennice).
Triumf w Paryżu na przekór przeciwnościom losu
Gdy w latach 80. XIX wieku Anna Bilińska-Bohdanowiczowa studiowała w słynnej Académie Julian w Paryżu, kobiety nie miały wstępu do oficjalnej École des Beaux-Arts i musiały płacić podwójne czesne.
Mimo biedy, sieroctwa i śmierci ukochanego narzeczonego, artystka nie poddała się, spędzając całe dnie przy sztaludze i doskonaląc swój warsztat pod okiem mistrza Tony'ego Roberta-Fleury'ego.
Wystawiony na Salonie Paryskim w 1887 roku „Autoportret” stał się sensacją artystyczną; krytycy podkreślali, że płótno przewyższa męskie portrety pod względem prawdy psychologicznej i kunsztu technicznego.
MalarzAnna Bilińska-Bohdanowiczowa (1857–1893)
Dzieło i technikaAutoportret z paletą (Self-portrait with Palette) (1887) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Krakowie Kraków, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Prawda cery, roboczy fartuch i rygor realistyczny
Bilińska odrzuciła wszelkie salonowe upiększenia: na jej czole rysuje się zmęczenie pracą, włosy są spięte w prosty węzeł, a palce pewnie ściskają wytartą drewnianą paletę umazaną farbami.
Mistrzowska gra chłodnych i ciepłych tonów na twarzy artystki modeluje szlachetny profil, a jasne, beżowo-szare tło pracowni dodaje postaci monumentalnego spokoju i przestrzennego oddechu.
Ciemna plama sukni i fartucha kontrastuje z promienistym światłem padającym na twarz i dłonie, skupiając uwagę widza na intelekcie i sile twórczej kobiety-artystki.
“
„Nie chcę być malarką salonową, która upiększa rzeczywistość; pragnę malować prawdę, jaka kryje się w ludzkim spojrzeniu.”
Emancypacyjna siła, klasa i duma w Twoim wnętrzu
„Autoportret” Anny Bilińskiej to dzieło o formacie arcydzieła narodowego, emanujące niezłomną siłą woli, autentyzmem i wybitnym kunsztem malarskim.
Wprowadzenie tej reprodukcji do eleganckiego salonu, kobiecego gabinetu lub domowej galerii sztuki wnosi inspirującą energię, szlachetną powagę i głęboki szacunek dla polskiego geniuszu twórczego.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło zajmuje honorowe miejsce w Galerii Sztuki Polskiej XIX wieku w krakowskich Sukiennicach.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Autoportret”
Odkryj dumę, niezłomność i malarski geniusz Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej. Ekskluzywne tekstylia z motywem legendarnego „Autoportretu” to połączenie emancypacyjnej siły, muzealnego prestiżu i mistrzowskiego polskiego wykonania.
