Pastel „W oknie” Anna Bilińska-Bohdanowiczowa wykonała w 1890 roku. Przedstawia młodą dziewczynę wychyloną przez otwarte okno w stronę słonecznego ogrodu. Praca należy do Muzeum Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej w Saint-Étienne we Francji.
Anna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893), W oknie (1890) · Musée d'art moderne et contemporain de Saint-Étienne Métropole, Saint-Étienne.
Gdzie powstał pastel „W oknie”?
Bilińska spędzała lato 1889 i 1890 roku w Boyardville, rybackiej miejscowości na wyspie Oléron, na zachodnim wybrzeżu Francji. Według portalu Polonika praca powstała prawdopodobnie podczas tych wakacji, choć nie jest pewne, czy malarka wykonała ją na miejscu, czy później w pracowni. Zachował się szybko notowany szkic do tej kompozycji.
Rok 1890 przypadł na czas rosnącej kariery artystki. Trzy lata wcześniej jej „Autoportret” zdobył medal na paryskim Salonie, a w 1889 roku srebrny medal na Wystawie Światowej.
ArtystaAnna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893)
DziełoW oknie (1890)
Technikapastel na płótnie
Gdzie jest oryginałMusée d'art moderne et contemporain de Saint-Étienne Métropole, Saint-Étienne
Co widać na obrazie?
Dziewczyna w błękitnej bluzce z haftowanymi mankietami stoi przy oknie, oparta o parapet. Jasny warkocz opada jej na plecy. Jedną ręką przytrzymuje otwarte skrzydło i patrzy w dół, na zalany słońcem zielony ogród. Polonika zwraca uwagę, że haftowana bluzka przypomina ukraińską soroczkę.
Kadr jest ciasny, a wnętrze ciemne. Po prawej stronie widać półkę z książkami i dzban. Szybę otwartego skrzydła zasłania barwny katagami, czyli japoński szablon do farbowania tkanin. Polonika porównuje nastrój i temat pracy do japońskich drzeworytów ukiyo-e. Bilińska wykonała obraz pastelem na płótnie.
Dlaczego „W oknie” uchodzi za nowoczesną pracę Bilińskiej?
Angielska Wikipedia podaje, że XIX-wieczni krytycy uważali tę pracę za najbardziej nowoczesną w dorobku Bilińskiej, ze względu na temat, sposób kadrowania i użycie światła.
Jesienią 1890 roku pastel pokazano w londyńskiej Grosvenor Gallery na wystawie Towarzystwa Pastelistów. Według Poloniki londyński recenzent zauważył i pochwalił właśnie szczegół z katagami. Agnieszka Bagińska wymienia wśród prac pokazanych tam w 1890 roku „Kobietę wyglądającą przez okno”, obok pasteli „Żałoba” i „Kobieta widziana od tyłu”. Bilińska wystawiała swoje pastele w Grosvenor Gallery od 1888 roku.
Jak obraz trafił do Saint-Étienne?
Po Londynie pracę pokazywano w Paryżu w 1891 roku i w Pavillon des beaux-arts w Saint-Étienne. Jak wynika z dziennika malarki, w styczniu 1892 roku sprzedała ją w Grenoble za 400 franków.
W 1893 roku Félix Thiollier (1842–1914), przemysłowiec, pisarz, kolekcjoner i fotograf z Saint-Étienne, podarował pastel miejscowemu muzeum. Dziś to Musée d'art moderne et contemporain de Saint-Étienne Métropole. Poza Polską prace Bilińskiej mają też m.in. Victoria Art Gallery w Bath i muzeum sztuki w Göteborgu.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „W oknie”?
Musée d'art moderne et contemporain de Saint-Étienne Métropole, Saint-Étienne.
