Anna Bilińska-Bohdanowiczowa – Bretońska dziewczyna
Malarstwo Etnograficzne · Wybrzeże Bretanii, Dumna Wieśniaczka i Śnieżny Czepiec
Bretońska dziewczyna (1889)
Jaśniejący promienistą czystością śnieżnobiałego czepca, szczerą godnością i rześkością bretońskiego poranka portret „Bretońska dziewczyna” powstał latem 1889 roku podczas artystycznych wędrówek Anny Bilińskiej-Bohdanowiczowej po północnej Francji. Urzeczona surowym pięknem celtyckiej Bretanii, głęboką religijnością jej mieszkańców i wiernością dawnym obyczajom, malarka stworzyła wizerunek pełen szacunku dla ludowej tradycji. Obraz przedstawia młodą Bretonkę o skupionym, dumnym spojrzeniu, trzymającą pleciony z wikliny kosz na tle bujnej zieleni. Z pietyzmem oddany tradycyjny, krochmalony czepiec o misternych koronkach lśni w słońcu, tworząc wspaniały kontrast z ciemną wełnianą suknią i spaloną wiatrem cerą dziewczyny. To jedno z najpiękniejszych studiów etnograficznych w polskim malarstwie schyłku XIX stulecia.
Anna Bilińska-Bohdanowiczowa, Bretońska dziewczyna (Bretonka z koszem) (1889) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Warszawie.
Odkrycie Bretanii i urok Pont-Aven
W 1889 roku Bretania była mekką europejskich artystów, na czele z Paulem Gauguinem, którzy uciekali od cywilizacji przemysłowej w poszukiwaniu pierwotnej prostoty, dzikiej przyrody i autentyzmu.
Anna Bilińska podróżowała po nadmorskich osadach i rybackich wioskach Bretanii, szkicując rybaków, wieśniaczki i uczestników tradycyjnych procesji religijnych znanych jako Pardons.
W odróżnieniu od syntetyzmu szkoły z Pont-Aven, Bilińska pozostała wierna szlachetnemu realizmowi, koncentrując się na prawdzie psychologicznej modelki, bogatej fakturze tkanin i rzemieślniczym detalu stroju.
MalarzAnna Bilińska-Bohdanowiczowa (1857–1893)
Dzieło i technikaBretońska dziewczyna (Breton Girl with Basket) (1889) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Warszawie Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Biel krochmalu, splot wikliny i oceaniczny wiatr
Główny akcent kompozycyjny stanowi monumentalny bretoński czepiec: Bilińska z mistrzowską precyzją oddała sztywność krochmalonego płótna, przezierające koronki oraz cienie rzucane na czoło i policzki dziewczyny.
Faktura grubego wełnianego kaftana i szorstka plecionka wiklinowego kosza zostały oddane z haptyczną namacalnością, świadcząc o niezwykłej kulturze warsztatowej malarki i jej poszanowaniu dla tradycyjnego rzemiosła.
Wzrok dziewczyny – prosty, pozbawiony kokieterii, pełen wrodzonej dumy i spokoju – buduje trwałą relację wzajemnego szacunku i zaufania między modelką a widzem.
“
„W prostocie ludowego życia kryje się dostojność, jakiej próżno szukać w salonach arystokracji.”
Autentyzm, ludowa duma i świeżość we współczesnym domu
„Bretońska dziewczyna” to dzieło emanujące świeżością, szlachetną prostotą i niezłomnym autentyzmem natury ludzkiej.
Reprodukcja znakomicie dopełnia aranżacje w stylu rustykalnym, boho, prowansalskim, modern farmhouse lub vintage, wnosząc do salonu, jadalni czy holu promienny urok oceanicznego wybrzeża i rzemieślniczą szczerość.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno znajduje się w stałej ekspozycji sztuki polskiej XIX wieku w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Bretońska dziewczyna”
Poczuj rześki powiew bretońskiego wiatru, szlachetny blask śnieżnego czepca i malarski kunszt Anny Bilińskiej. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Bretońskiej dziewczyny” to wybór dla miłośników autentyzmu, tradycji i polskiego mistrzostwa wykonania.
