Obraz „Nad brzegiem morza” Anna Bilińska-Bohdanowiczowa namalowała w 1886 roku w Pourville w Normandii. Przedstawia młodą kobietę z rybackiej wioski, która siedzi na plaży z małą córeczką. Oryginał należy do Muzeum Narodowego w Warszawie.
Anna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893), Nad brzegiem morza (1886) · Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa.
W jakich okolicznościach powstał obraz?
Połowa lat osiemdziesiątych XIX wieku była dla Bilińskiej bardzo trudna. W 1884 roku zmarli jej ojciec i bliska przyjaciółka Klementyna Krassowska, która w testamencie zabezpieczyła malarkę finansowo. Rok później zmarł malarz Wojciech Grabowski, z którym łączyły ją wspólne plany na przyszłość. Artystka przeżyła załamanie nerwowe.
Na przełomie 1885 i 1886 roku spędziła kilka miesięcy w Pourville-les-Bains, nadmorskiej miejscowości w Normandii. Zabrała ją tam na odpoczynek malarka Maria Gażycz, którą Bilińska poznała jeszcze w Warszawie, w pracowni Wojciecha Gersona. Na obrazie jest sygnatura „Anna Bilińska. / Pourville 1886.”. W 1886 roku malarka nie pokazała żadnej pracy na paryskim Salonie.
ArtystaAnna Bilińska-Bohdanowiczowa (1854–1893)
DziełoNad brzegiem morza (1886)
Technikaolej na tekturze, 60 × 50 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa
Co przedstawia „Nad brzegiem morza”?
Na pierwszym planie siedzi na piasku młoda kobieta w ciemnym stroju i białym czepku. Ma spuszczony wzrok, a dłoń opiera na kolanie. Przed nią, bliżej wody, siedzi dziecko w jasnym czepku, widoczne od tyłu i zwrócone w stronę morza. Obok leży sieć rybacka, a na spokojnej wodzie w oddali widać żaglówki.
W kolorach przeważają szarości: zachmurzone niebo, szarobłękitne morze i jasny, kamienisty piasek. Bilińska namalowała obraz olejem na tekturze, w formacie 60 × 50 cm. Culture.pl nazywa go niewielkim studium z wakacji w Pourville i zwraca uwagę na dwie ciemne postacie na tle mglistego, błękitnoszarego morza.
Dlaczego obraz uchodzi za melancholijny?
Culture.pl łączy melancholijny nastrój obrazu z żałobą, którą malarka przeżywała w tym czasie. Postacie nie patrzą na widza i nie rozmawiają ze sobą, a matka wydaje się zamyślona. Angielska Wikipedia określa „Nad brzegiem morza” jako jedną z najlepszych i najbardziej znanych prac w dorobku Bilińskiej.
Obraz jest przykładem realizmu, z którym kojarzona jest artystka. Do motywów nadmorskich Bilińska wracała później, m.in. latem 1889 roku w Boyardville na wyspie Oléron, gdzie powstał obraz „Fort Boyard”, dziś także w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Obraz należy do Muzeum Narodowego w Warszawie i ma numer inwentarzowy MP 203. W 2021 roku MNW zorganizowało dużą wystawę monograficzną „Artystka. Anna Bilińska 1854–1893”, na której pokazano ponad 120 prac malarki.
Przed wizytą warto sprawdzić na stronie muzeum, czy obraz jest aktualnie eksponowany.
