Malarstwo Barokowe · Antyczny Rzym, Honor Heroiny i Dramatyczny Wybór
Lukrecja (ok. 1623)
Przepełniony rozdzierającym tragizmem, heroiczną dumą i rzeźbiarską siłą barokowego światłocienia obraz „Lukrecja” Artemizji Gentileschi powstał około 1623 roku. Dzieło ilustruje legendarną historię rzymskiej patrycjuszki, która po zhańbieniu przez syna króla Tarkwiniusza postanowiła odebrać sobie życie, by ocalić nienaruszony honor rodu i dać impuls do obalenia tyranii oraz ustanowienia Republiki Rzymskiej. Gentileschi uchwyciła decydującą sekundę przed śmiertelnym ciosem: Lukrecja wznosi sztylet ku obnażonej piersi, wznosząc wzrok ku niebiosom w niemym wołaniu o sprawiedliwość. Malarka odrzuciła salonową słodycz na rzecz głębokiej prawdy psychologicznej kobiety, która staje się panią własnego losu i ucieleśnieniem antycznego heroizmu moralnego.
Artemisia Gentileschi, Lukrecja (Lucretia) (ok. 1623–1625) · Zbiory: Galeria Uffizi / Kolekcje Narodowe we Włoszech.
Motyw Lukrecji jako manifest kobiecej godności
Temat Lukrecji cieszył się ogromną popularnością w renesansie i baroku, lecz większość ówczesnych malarzy-mężczyzn traktowała go powierzchownie, jako pretekst do zmysłowego ukazania bezbronnego, nagiego ciała kobiecego w erotycznej konwencji.
Artemisia Gentileschi nadała scenie zupełnie nowy, rewolucyjny wymiar: u niej rzymska patrycjuszka nie jest bierną ofiarą przemocy, lecz autonomiczną, potężną heroiną podejmującą tragiczną, suwerenną decyzję o własnym ciele, sumieniu i honorze.
Obraz powstał w dojrzałym okresie rzymskim i wywarł olbrzymie wrażenie na współczesnych humanistach, stając się uniwersalnym symbolem bezkompromisowej walki jednostki z moralnym zepsuciem i bezkarnością tyranii.
MalarzArtemisia Gentileschi (1593–1654)
Dzieło i technikaLukrecja (Lucretia with Dagger) (ok. 1620–1639) Olej na płótnie
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Marmurowa biel ciała, zimna stal i złociste fałdy szat
Snop ostrego, bocznego światła rzeźbi tors i ramiona bohaterki z niemal marmurową wyrazistością, przywodząc na myśl antyczne rzeźby rzymskich bogiń i greckich wojowniczek.
Zimny połysk stalowego ostrza sztyletu skierowanego w pierś stanowi dramatyczny punkt centralny całej kompozycji, przyciągający wzrok widza i budujący stan najwyższego, teatralnego napięcia.
Złocisto-szafirowa draperii szat zsuwająca się z bioder Lukrecji kontrastuje z aksamitną ciemnością tła, podkreślając samotność, monumentalizm i majestat heroicznej ofiary.
“
„Ciało może ulec przemocy, lecz dusza pozostaje czysta i wolna tak długo, jak długo sami wybieramy prawdę.”
Heroiczny spokój, dramaturgia i styl dark academy
„Lukrecja” to dzieło o wielkim ciężarze gatunkowym, emanujące stoicką powagą, rzeźbiarską siłą i arystokratycznym dostojeństwem starożytnego Rzymu.
Reprodukcja znakomicie dopełnia wystrój wytwornego gabinetu, domowej biblioteki w stylu dark academy, nowoczesnego loftu czy eleganckiego salonu, wnosząc aurę szlachetnej refleksji nad godnością człowieka.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno należy do kanonu włoskiego malarstwa barokowego, podziwianego w najważniejszych muzeach narodowych we Włoszech.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Lukrecja”
Dotknij antycznej wielkości, heroicznej godności i barokowego geniuszu Artemizji Gentileschi. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Lukrecji” to propozycja dla miłośników historii, dramatyzmu i mistrzowskiego polskiego rzemiosła.
