Maria Magdalena jako Melancholia – Maria Maddalena come la Malinconia (ok. 1622–1625)
Obraz „Maria Magdalena jako Melancholia” Artemisia Gentileschi namalowała około 1622–1625 roku. Przedstawia świętą pogrążoną w smutku, z głową opartą na dłoni, w złocistej sukni na tle ciemnego wnętrza. Oryginał należy do Museo Soumaya w mieście Meksyk, a drugą wersję tej kompozycji przechowuje katedra w Sewilli.
Artemisia Gentileschi (1593–po 1654), Maria Magdalena jako Melancholia (ok. 1622–1625) · Museo Soumaya, Meksyk.
Kiedy i w jakich okolicznościach powstał obraz?
Artemisia Gentileschi urodziła się w Rzymie w 1593 roku jako córka malarza Orazia Gentileschiego. Od 1614 roku pracowała we Florencji, gdzie jako pierwsza kobieta została członkinią Accademia delle Arti del Disegno i malowała dla dworu wielkiego księcia Kosmy II Medyceusza. W 1621 roku, w trudnej sytuacji finansowej, wróciła do Rzymu.
„Maria Magdalena jako Melancholia” powstała w kolejnych latach, datuje się ją na około 1622–1625. Nie wiadomo dokładnie, gdzie artystka ją namalowała. Część badaczy przypuszcza, że Artemisia towarzyszyła wtedy ojcu w Genui, ale nie ma na to wystarczających dowodów. Obraz jest jedną z dwóch bardzo podobnych wersji tego samego tematu, które malarka wykonała w tym okresie.
ArtystaArtemisia Gentileschi (1593–po 1654)
DziełoMaria Magdalena jako Melancholia (ok. 1622–1625) Maria Maddalena come la Malinconia
Technikaolej na płótnie, ok. 136 × 100 cm
Gdzie jest oryginałMuseo Soumaya, Meksyk
Co przedstawia obraz?
Maria Magdalena siedzi w drewnianym fotelu, z głową opartą na prawej dłoni i zamkniętymi oczami. Długie, rozpuszczone włosy spływają jej na ramię. Ma na sobie złocistą suknię z białymi rękawami koszuli, perłowy kolczyk i bransoletę na nadgarstku. Lewa dłoń spoczywa na udzie. Zaczerwienione powieki pozwalają się domyślać, że święta długo płakała.
Na stoliku po lewej stronie stoi srebrne naczynie na wonności. To tradycyjny atrybut Marii Magdaleny, utożsamianej z kobietą, która namaściła stopy Jezusa, obmyła je łzami i otarła włosami. W górnej części obrazu wisi ciężka czerwona kotara. Światło pada z lewej strony i wydobywa z ciemnego tła twarz, ramiona i fałdy sukni. To olej na płótnie o wymiarach około 136 na 100 cm.
Dlaczego Magdalena jako Melancholia?
Tytuł wskazuje, że święta została tu ukazana jako uosobienie melancholii. Nie widzimy gwałtownej rozpaczy ani ekstazy, tylko wyciszony smutek i zmęczenie. Włoska Wikipedia łączy scenę z Ewangelią według św. Jana (J 20,11–16), w której Maria Magdalena płacze przy pustym grobie Jezusa.
Badania porównawcze obu wersji zwróciły uwagę na twarz świętej. W obrazie z Meksyku jest ona bliższa typowi postaci znanemu z innych dzieł Artemisii, m.in. z „Judyty odcinającej głowę Holofernesowi” i „Kleopatry”. Niektórzy badacze widzą w niej autoportret malarki.
Dwie wersje: Meksyk i Sewilla. Gdzie zobaczyć oryginał?
Pierwsza wersja kompozycji znajduje się w skarbcu katedry w Sewilli, druga w Museo Soumaya w mieście Meksyk. Badania rentgenowskie pokazały kilka różnic. W obrazie sewilskim tkanina okrywająca tors i prawe ramię jest szersza i została dodana później, prawdopodobnie po to, by dostosować obraz do ówczesnych norm kościelnych. Wersja sewilska ma też widoczne poprawki w malowaniu, których brak w wersji meksykańskiej, malowanej pewniejszą ręką.
Obrazu nie należy mylić z wcześniejszą „Pokutującą Marią Magdaleną” (zwaną też „Nawróceniem Marii Magdaleny”), namalowaną we Florencji w latach 1615–1618. Tamto płótno wisi w Galerii Palatyńskiej w Palazzo Pitti. Magdalena odsuwa na nim lustro z łacińskim napisem „Optimam partem elegit”, a na oparciu krzesła widnieje podpis „Artemisia Lomi”. Atrybucja części obrazów Artemisii bywa trudna, bo jej styl jest bliski stylowi ojca.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Maria Magdalena jako Melancholia”?
Wersja pokazana na naszych produktach należy do Museo Soumaya w mieście Meksyk. Druga, bardzo podobna wersja znajduje się w skarbcu katedry w Sewilli.
Kiedy powstała „Maria Magdalena jako Melancholia”?
Obraz datuje się na około 1622–1625 rok. To olej na płótnie o wymiarach około 136 na 100 cm.
Czy to ten sam obraz co Magdalena z Palazzo Pitti?
Nie. Obraz z Palazzo Pitti powstał wcześniej, około 1615–1618 roku, i przedstawia Magdalenę odsuwającą lustro. Tutaj święta siedzi z głową opartą na dłoni.
Produkty z obrazem „Maria Magdalena jako Melancholia”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
