Impresja, wschód słońca – Impression, soleil levant (1872)
Claude Monet namalował „Impresję, wschód słońca” w 1872 roku, patrząc z okna hotelu na port w Hawrze. Obraz pokazuje łodzie na wodzie i pomarańczowe słońce we mgle. Od jego tytułu wzięła się nazwa impresjonizmu, a oryginał należy do Musée Marmottan Monet w Paryżu.
Claude Monet (1840–1926), Impresja, wschód słońca (1872) · Musée Marmottan Monet, Paryż.
Jak powstała „Impresja, wschód słońca”?
Według Musée Marmottan Monet obraz powstał podczas pobytu Moneta w hotelu de l’Amirauté w Hawrze, około listopada 1872 roku. Malarz patrzył z okna na południowy wschód, na zewnętrzny port, wczesnym rankiem. Obraz jest sygnowany w lewym dolnym rogu, a datę „72” dopisano później.
Lewą stronę widoku zamyka nabrzeże Quai au Bois, prawą budowane wtedy nabrzeże Quai Courbe. Monet pominął domy stojące po lewej stronie mola, tak że widać przemysłowe tło portu.
ArtystaClaude Monet (1840–1926)
DziełoImpresja, wschód słońca (1872) Impression, soleil levant
Technikaolej na płótnie, 50 × 65 cm
Gdzie jest oryginałMusée Marmottan Monet, Paryż
Co przedstawia obraz?
W porannej, jesiennej mgle widać dźwigi, kominy i maszty statków. Według muzeum Monet na końcu dodał łodzie przewoźników na pierwszym planie i pomarańczowe słońce. To one przyciągają wzrok najbardziej. Słońce odbija się w wodzie krótkimi, poziomymi pociągnięciami pędzla.
Ciekawą właściwość obrazu opisała neurobiolożka Margaret Livingstone z Harvardu. Pomiar fotometrem pokazał, że słońce ma niemal taką samą jasność jak niebo wokół niego. Na czarno-białej reprodukcji prawie znika, choć w kolorze wyraźnie się wyróżnia.
Skąd wzięła się nazwa impresjonizmu?
Monet pokazał obraz w kwietniu 1874 roku w Paryżu, na wystawie Société anonyme w dawnej pracowni fotografa Nadara. Brała w niej udział grupa około trzydziestu artystów, m.in. Degas, Pissarro, Renoir i Sisley. Do katalogu potrzebny był tytuł, a obraz trudno było uznać za zwykły widok Hawru. W wywiadzie dla Maurice’a Guillemota Monet wspominał, że kazał wpisać „Impression”. Malarze używali tego słowa już wcześniej na określenie szybko uchwyconej atmosfery.
25 kwietnia 1874 roku krytyk Louis Leroy opublikował w „Le Charivari” prześmiewczą recenzję wystawy i wykorzystał to słowo. Zaraz potem Jules Castagnary użył nazwy „impresjoniści” już bez ironii. W ten sposób tytuł jednego obrazu dał nazwę całemu kierunkowi.
Leroy kpił, że tapeta w stanie zarodkowym jest bardziej wykończona niż ten pejzaż morski. Historyk sztuki Paul Smith uważa, że skromny tytuł „Impresja” mógł być sposobem na uprzedzenie zarzutu, że obraz jest niedokończony. Paul Tucker zwrócił z kolei uwagę na zestawienie dźwigów i kominów z łodziami rybaków. Odczytuje je jako odniesienie do odbudowy Francji po wojnie.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Obraz należy do Musée Marmottan Monet w Paryżu (nr inw. 4014). Muzeum otrzymało go w 1940 roku w darze od Eugène’a i Victorine Donop de Monchy. To olej na płótnie o wymiarach 50 × 65 cm.
W 1985 roku obraz skradziono z muzeum. Odzyskano go w 1990 roku, a od 1991 roku znów jest eksponowany. W 2024 roku wypożyczono go do Musée d’Orsay i do National Gallery of Art w Waszyngtonie.
Gdzie można zobaczyć oryginał „Impresji, wschodu słońca”?
W Musée Marmottan Monet w Paryżu. Obraz trafił tam w 1940 roku jako dar Eugène’a i Victorine Donop de Monchy.
Kiedy powstał obraz i co przedstawia?
Monet namalował go w 1872 roku w Hawrze. Pokazuje port o świcie, łodzie przewoźników i pomarańczowe słońce we mgle.
Dlaczego obraz dał nazwę impresjonizmowi?
Na wystawie w 1874 roku Monet zatytułował go „Impression”. Krytyk Louis Leroy wykorzystał to słowo w prześmiewczej recenzji i nazwa przylgnęła do całej grupy.
Produkty z obrazem „Impresja, wschód słońca”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
