Claude Monet – Kobiety w ogrodzie

Wykop w ziemi, suknie z krynoliną i upór młodego Moneta

W 1866 roku Claude Monet był młodym, buntowniczym artystą, który za wszelką cenę pragnął zerwać z dusznością pracowni malarskich. W owych czasach akademicka zasada była święta: wielkie płótna figuralne malowano wyłącznie we wnętrzach, posługując się modelami oświetlonymi sztucznym lub północnym światłem okiennym, a szkice plenerowe służyły jedynie jako luźne notatki. Monet postanowił obalić ten dogmat i namalować monumentalne płótno o wysokości dwóch i pół metra bezpośrednio pod gołym niebem.

Wraz ze swoją młodą kochanką i muzą Camille Doncieux wynajął dom z ogrodem w Ville-d'Avray pod Paryżem. Aby móc malować górne partie olbrzymiego płótna bez wspinania się na niestabilne rusztowania na wietrze, Monet kazał wykopać w trawniku głęboki rów z drewnianą konstrukcją i bloczkami, co pozwalało mu wsuwać obraz w ziemię! Gdy nadchodziły chmury lub padał deszcz, malarz rzucał pędzle i czekał, aż słońce ponownie oświetli liście w dokładnie taki sam sposób.

Do czterech spacerujących dam w krynolinach pozowała w rzeczywistości ta sama kobieta – 19-letnia Camille! Zmieniała suknie, upięcia fryzur i pozy: raz widzimy ją z profilu zbierającą kwiaty, innym razem siedzącą na trawie z parasolką, idącą aleją w białej sukni w zielone paski lub przechadzającą się w tle. To niezwykłe świadectwo miłości i wzajemnego oddania młodych kochanków.

Plamy słońca na bieli i brutalne odrzucenie przez Salon

Tym, co decyduje o rewolucyjności „Kobiet w ogrodzie”, jest bezprecedensowe potraktowanie naturalnego światła słonecznego. Monet zrezygnował z czarnych, bitumicznych cieni stosowanych przez akademików. Cienie rzucane przez liście drzew na białe muślinowe suknie Camille są barwne – mienią się błękitami, szarościami, fioletami i chłodnymi zieleniami! Plamy światła przebijające przez koronę drzewa kładą się na trawie z fotograficzną wręcz świeżością.

Artysta z niezwykłą precyzją oddał także najnowszą paryską modę lat 60. XIX wieku: szerokie spódnice na krynolinach, bogate draperie, jedwabne wstęgi, żakiety i delikatne koronkowe parasolki chroniące cerę przed opalenizną. Gdy jednak w 1867 roku Monet zgłosił obraz do Salonu Paryskiego, konserwatywne jury z oburzeniem go odrzuciło! Jeden z jurorów miał wykrzyknąć: „Młodzi ludzie myślą o niczym innym, jak tylko o mazaniu i bieganiu na świeżym powietrzu! Zakażmy tego bezwstydnego braku wykończenia!”.

Pomnik narodzin impresjonistycznej wolności

Monumentalne płótno „Kobiety w ogrodzie” uważane jest przez współczesnych badaczy za fundament, na którym wyrosła cała późniejsza rewolucja impresjonistyczna. To tutaj Monet po raz pierwszy udowodnił, że plener jest pełnoprawną przestrzenią dla wielkiego malarstwa monumentalnego.

Dziś to potężne płótno zajmuje honorowe miejsce w paryskim Musée d'Orsay, zachwycając miliony zwiedzających swoją niesamowitą świeżością, zapachem letniego ogrodu i nieprzemijającą urodą młodej Camille.