Francisco Goya – Kolos
Kolos (1808–1812)
Porażający monumentalizmem, apokaliptyczną grozą i zagadkową symboliką obraz „Kolos” (El Coloso) Francisca Goi to jedno z najbardziej wstrząsających przedstawień koszmaru wojny w historii sztuki. Powstałe w mrocznych latach napoleońskiej inwazji na Hiszpanię płótno ukazuje gigantyczną, muskularną postać olbrzyma wznoszącego się ponad grzbietami gór za zasłoną chmur. W dole, pośród wzgórz, w bezładnej panice uciekają ludzie, wozy i spłoszone bydło. Kolos, odwrócony plecami, z uniesioną, zaciśniętą pięścią, zdaje się ucieleśnieniem ślepej, niszczycielskiej siły wojny, buntu udręczonego narodu lub mitycznego tytana budzącego się, by zmiażdżyć najeźdźców. Goya stworzył arcydzieło o niespotykanej dotąd sile ekspresji, które zapowiadało nadejście nowoczesnego malarstwa katastroficznego.
Wojna na Półwyspie Iberyjskim i trauma hiszpańskiego narodu
Krwawa wojna partyzancka (guerrilla) przeciwko wojskom Napoleona wstrząsnęła Goją i na zawsze zmieniła jego twórczość.
Obraz znajdował się w inwentarzu majątku Goi sporządzonym w 1812 roku po śmierci jego ukochanej żony Josefy Bayeu.
Postać olbrzyma budzi nieustanne spory historyków sztuki: czy to duch hiszpańskiego oporu, czy zły geniusz zniszczenia?
W przeciwieństwie do uciekających ludzi, samotny osioł na pierwszym planie stoi nieruchomo – symbol ludzkiej bezradności.
Płótno z madryckiego Prado do dziś porusza widza bezkompromisowym dramatyzmem i potęgą skali.
To uniwersalny obraz paniki wywołanej przez siły przekraczające ludzkie możliwości obrony.
Olej na płótnie
Madryt, Hiszpania
Potężny tors olbrzyma, burzowe chmury i paniczna ucieczka
Monumentalny tors Kolosa wyłania się zza gór niczym żywa, poruszająca się góra o potężnych, rzeźbiarskich mięśniach.
Zaciśnięta pięść uniesiona w gniewnym geście nadaje postaci wyraz niepowstrzymanej, groźnej determinacji.
Kontrast między gigantem w chmurach a drobniutkimi, uciekającymi ludźmi w dolinie buduje niesamowite wrażenie skali.
Mroczna, burzowa tonacja ołowianych błękitów, czerni i zgaszonych brązów potęguje apokaliptyczną grozę sceny.
Szybkie, impastowe pociągnięcia szpachli i pędzla w partii chmur nadają niebu rozedrgany, dynamiczny niepokój.
Chaos uciekającego tłumu na dole płótna został oddany z mistrzowską dramaturgią malarskiego reportażu wojennego.
„Wojna nie ma w sobie nic z chwały – to obłęd, który budzi potwory i zmusza narody do ucieczki w ciemność.”
Monumentalna ekspresja, dramatyzm i siła wyrazu we wnętrzu
„Kolos” to obraz o potężnej energii wizualnej, dedykowany osobom ceniącym w sztuce monumentalizm, powagę i głębię historyczną.
Wspaniale sprawdza się w przestronnych salonach, loftach, gabinetach oraz wnętrzach z dominacją surowych materiałów.
Głęboka, ziemista tonacja doskonale komponuje się z ciemnym dębem, postarzaną skórą, mosiądzem i betonem.
To dekoracja, obok której nie sposób przejść obojętnie – magnetyczny punkt centralny budzący głębokie emocje i refleksję.
Polska manufaktura Szyjemy Sztukę dba o to, by monumentalna skala i każdy niuans światłocienia Goi zachowały muzealną jakość.
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło „Kolos” znajduje się w Museo del Prado w Madrycie, uchodząc za jedno z najbardziej ikonicznych płócien epoki napoleońskiej.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Kolos”
Apokaliptyczna siła, potęga żywiołu i mistrzowski pędzel Francisca Goi zdobią unikalne torby, nerki i poszewki z polskiej pracowni Szyjemy Sztukę.
