Francisco Goya – Urok
Urok (1797–1798)
Przesiąknięty mroczną tajemnicą, piekielną groteską i bezlitosną satyrą obraz „Urok” (El conjuro / Las brujas) Francisca Goi to kolejne wybitne dzieło z cyklu namalowanego dla rezydencji książąt Osuna. Płótno przedstawia nocną scenę czarnoksięskiego sabatu: krąg wiedźm w spiczastych kapeluszach odprawiających złowrogi rytuał wokół bladej postaci lub ofiary przy migoczącym świetle łojowej świecy. Nad ich głowami w gęstym mroku nocy unoszą się potworne sowy i nietoperze. Goya, będący przenikliwym obserwatorem hiszpańskiego społeczeństwa schyłku XVIII stulecia, ukazał zabobony i wiarę w czary nie po to, by nimi straszyć, lecz by obnażyć duchowe zacofanie, w którym pogrążony był lud pod wpływem religijnego fanatyzmu. To dzieło o niezwykłej sile wyrazu, które zachwyca kunsztem malarskiej materii w madryckim Museo Lázaro Galdiano.
Czarnoksięski teatr dla oświeconych elit Madrytu
Obraz został zakupiony przez księżną Benavente-Osuna do jej prywatnego gabinetu, w którym spotykali się najwybitniejsi intelektualiści epoki.
Goya zrewolucjonizował temat czarów w malarstwie, porzucając barokowy patos na rzecz psychologicznego realizmu i groteski.
Wiedźmy nie są fantastycznymi istotami, lecz starymi, zniszczonymi kobietami z nizin społecznych, żyjącymi z ludzkiej naiwności.
Scena ukazuje rytuał rzucania uroku za pomocą szpilek, woskowych figurek i zaklęć odprawianych w mroku.
Dzieło ze zbiorów Museo Lázaro Galdiano w Madrycie stanowi kluczowy pomost do późniejszych Czarnych Obrazów mistrza.
Niezwykły klimat płótna inspiruje do dziś badaczy okultyzmu, antropologii i historii sztuki europejskiej.
Olej na tynku przeniesiony na płótno (Czarne obrazy) / Płótno
Madryt, Hiszpania
Blask świecy, spiczaste kapelusze i chmara nocnych ptaków
Ostre, punktowe światło świecy trzymanej przez jedną z wiedźm rzuca dramatyczne, głębokie cienie na poorane zmarszczkami twarze.
Wysokie, spiczaste kapelusze czarownic nadają postaciom sylwetki przypominające mroczne, drapieżne ptaki.
Gęsta, niemal monochromatyczna tonacja ciemnych brązów, czerni i sepii tworzy duszny, klaustrofobiczny klimat nocy.
Nietoperze krążące nad zgromadzonymi zostały namalowane szybkimi, impastowymi dotknięciami pędzla oddającymi ich szelest.
Przerażenie i nienawiść malujące się na obliczach uczestniczek sabatu budują scenę o potężnym ładunku dramatycznym.
Genialna kompozycja w kręgu zamyka przestrzeń, czyniąc widza mimowolnym świadkiem zakazanego rytuału.
„Świat jest maskaradą: twarze, ubiory i słowa są fałszem; każdy chce wydawać się tym, czym nie jest, a prawda kryje się w cieniu.”
Mroczna elegancja, mistyka i styl z duszą we współczesnym domu
Motyw „Uroku” to propozycja dla wielbicieli sztuki tajemniczej, gotyckiej i nasyconej bezkompromisowym dramatyzmem.
Doskonale sprawdza się w nastrojowych salonach, bibliotekach, gabinetach w stylu vintage oraz przestrzeniach artystycznych.
Ciepła, świecowa tonacja złota i głębokich brązów wspaniale współgra ze starym drewnem, antykami, mosiądzem i welurem.
To dekoracja o potężnej sile przyciągania, będąca świadectwem odwagi twórczej i bezkompromisowości genialnego Goi.
Polska manufaktura Szyjemy Sztukę dba o wierne oddanie migotliwego światła i dramatycznej faktury mistrza na produktach.
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło „Urok” spoczywa w stałej ekspozycji Museo Lázaro Galdiano w Madrycie, stanowiąc perłę hiszpańskiego malarstwa oświeceniowego.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Urok”
Mistyczny sabat, gra światłocienia i satyryczny geniusz Francisca Goi zdobią autorską kolekcję toreb, nerek i poszewek z pracowni Szyjemy Sztukę.
