Obraz „Lot czarowników” Francisco Goya namalował w latach 1797–1798 jako jeden z sześciu niewielkich obrazów o czarach dla księcia i księżnej Osuna. Przedstawia trzy unoszące się w powietrzu postacie w spiczastych czapkach, które niosą nagiego człowieka. Oryginał należy do Museo del Prado w Madrycie.
Francisco Goya (1746–1828), Lot czarowników (1797–1798) · Museo del Prado, Madryt.
Dla kogo Goya namalował „Lot czarowników”?
W latach 1797–1798 Goya wykonał serię sześciu małych obrazów o czarach i zjawiskach nadprzyrodzonych. Zamówili je książę i księżna Osuna do swojej nowej podmiejskiej rezydencji El Capricho w La Alameda pod Madrytem. Zachował się rachunek Goi z 27 czerwca 1798 roku na sześć obrazów „na tematy czarownic” za sześć tysięcy reali.
Według katalogu Fundación Goya en Aragón tematy czarnoksięskie były wtedy modne wśród hiszpańskich elit, więc samo zamówienie nie było niczym wyjątkowym. Osunowie byli mecenasami sztuki i ludźmi oczytanymi. Badacz Frank Irving Heckes uważa, że „Lot czarowników” miał otwierać serię i ilustruje scenę z komedii „El dómine Lucas” José de Cañizaresa.
ArtystaFrancisco Goya (1746–1828)
DziełoLot czarowników (1797–1798) Vuelo de brujas
Technikaolej na płótnie, 43,5 × 30,5 cm
Gdzie jest oryginałMuseo del Prado, Madryt
Co przedstawia obraz?
Tło jest niemal całkowicie czarne. W górnej części unoszą się trzy postacie nagie do pasa, w wysokich, spiczastych czapkach. Trzymają w górze nagiego mężczyznę, a dwie z nich przysuwają do niego usta, jakby wysysały z niego krew.
Na dole dwaj mężczyźni w chłopskich strojach reagują na tę scenę. Jeden leży na ziemi i zatyka uszy. Drugi próbuje uciec, zakrywając głowę białą tkaniną, i układa dłoń w gest „figi”, który miał chronić przed złym urokiem. W prawym dolnym rogu widać osła, który zdaje się nie zauważać, co się dzieje. Obraz ma tylko 43,5 × 30,5 cm.
Co symbolizują spiczaste czapki i osioł?
Spiczaste czapki to tak zwane corozy, nakrycia głowy zakładane skazanym przez inkwizycję. Badacze zwracają uwagę, że ich dwa szpice przypominają też biskupie mitry. Według częstego odczytania Goya odwraca w ten sposób role: oskarżenia trybunałów religijnych wracają do nich samych, a ich działania zostają zrównane z zabobonem.
Osioł to w twórczości Goi powtarzający się symbol ciemnoty. Dwaj chłopi mogą być świadkami przerażonymi, ale bezradnymi, albo ludźmi, którzy wolą nie widzieć zła. Ogólnie obraz uznaje się za oświeceniową krytykę zabobonu i ignorancji. Podobny motyw postaci pochylonej nad bezbronną ofiarą Goya wykorzystał później w „Okropnościach wojny” (plansza 72).
Losy obrazu i gdzie go zobaczyć
Obraz zdobił posiadłość Osunów. Po sprzedaży ich zbiorów na aukcji w 1896 roku przechodził przez kolejne kolekcje, m.in. Ramóna Ibarry, a w 1985 roku trafił do Jaime Ortiza Patiño. Następnie wystawiono go na aukcji Sotheby's w Madrycie, gdzie kupiło go Museo del Prado ze środków zapisu Villaescusa.
Dziś „Lot czarowników” jest w Museo del Prado w Madrycie (nr inw. P007748). Dwa inne obrazy z tej samej serii, „Sabat czarownic” i „Urok”, są w Museo Lázaro Galdiano, także w Madrycie.
Najczęstsze pytania
Gdzie można zobaczyć oryginał „Lotu czarowników”?
W Museo del Prado w Madrycie. Muzeum kupiło obraz na aukcji Sotheby's w Madrycie.
Kiedy powstał „Lot czarowników”?
W latach 1797–1798. Goya wystawił rachunek za całą serię sześciu obrazów 27 czerwca 1798 roku.
Jaką techniką namalowano obraz i jak jest duży?
To olej na płótnie. Obraz jest niewielki, ma 43,5 × 30,5 cm.
Produkty z obrazem „Lot czarowników”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
