Henri Matisse wykonał „Niebieski akt II” w 1952 roku z kartek papieru pomalowanych gwaszem, wyciętych nożyczkami i naklejonych na podłoże. To jedna z czterech wycinanek z serii „Niebieskie akty”, przedstawiająca siedzącą kobietę z ręką założoną za głowę. Pracę przechowuje Centre Pompidou (Musée national d'art moderne) w Paryżu.
Henri Matisse (1869–1954), Niebieski akt II (1952) · Centre Pompidou, Musée national d'art moderne, Paryż.
Jak powstały „Niebieskie akty” Matisse'a?
Po operacji nowotworu w 1941 roku Matisse był poważnie ograniczony ruchowo. Zamiast malować przy sztalugach, zaczął wycinać kształty z kartek pomalowanych gwaszem i układać z nich kompozycje. Wycinanki traktował jako samodzielne dzieła, a nie tylko projekty do innych technik.
Cztery „Niebieskie akty” powstały w 1952 roku w Nicei, gdzie Matisse miał dużą pracownię w dawnym hotelu Regina. Według Centre Pompidou artysta wypracowywał przy nich postać siedzącej kobiety, którą umieścił w prawej części dekoracyjnego panneau „Papuga i syrena”. Muzeum podaje też, że formy wycinał szybko, a wersję „II” miał podobno wyciąć jednym ciągłym cięciem nożyczek.
ArtystaHenri Matisse (1869–1954)
DziełoNiebieski akt II (1952) Nu bleu II
Technikapapier malowany gwaszem, wycinany i naklejany na papier, naklejony na płótno, 103,8 × 86 cm
Gdzie jest oryginałCentre Pompidou, Musée national d'art moderne, Paryż
Co przedstawia „Niebieski akt II” i jak go wykonano?
Na jasnym tle siedzi naga kobieta. Jedna jej ręka jest uniesiona i założona za głowę, nogi są skrzyżowane i ugięte. Całą postać zbudowano z kilku płaskich kawałków intensywnie niebieskiego papieru. Nie ma tu modelunku światłem i cieniem ani szczegółów twarzy.
Najważniejsze są wąskie, białe szczeliny między wyciętymi elementami. Centre Pompidou zwraca uwagę, że te puste pasma zaznaczają stawy i nadają ciału objętość, a zarazem wpuszczają w postać przestrzeń i światło tła. Pracę sygnowano w lewym dolnym rogu: „H. Matisse 52”. Oryginał ma 103,8 × 86 cm i jest naklejony na płótno.
Skąd ta poza i dlaczego niebieski?
Siedzący akt to motyw, do którego Matisse wracał przez dziesięciolecia. Centre Pompidou wymienia wcześniejsze prace w podobnej pozie, m.in. obraz „Akt siedzący, Olga” z 1910 roku i rzeźbę „Wenus w muszli” z 1932 roku. Według opracowań poza wywodzi się ostatecznie z odpoczywających postaci na obrazie „Radość życia” (1905–1906). Matisse wybrał jedną ulubioną pozę dla wszystkich czterech aktów: splecione nogi i rękę sięgającą za kark.
Za inspiracje dla serii uznaje się kolekcję rzeźby afrykańskiej, którą Matisse gromadził, oraz jego podróż na Tahiti w 1930 roku. Kolor niebieski oznaczał dla niego dystans i objętość. Jednolite plamy czystego koloru to rozwiązanie, które artysta stosował od czasów fowizmu.
Gdzie można zobaczyć „Niebieski akt II”?
Centre Pompidou kupiło pracę w 1984 roku (numer inwentarzowy AM 1984-276). Wycinanka należy do zbiorów graficznych muzeum. Budynek Centre Pompidou w Paryżu jest zamknięty z powodu remontu od lata 2025 roku do 2030 roku, więc stałej ekspozycji nie da się obecnie obejrzeć na miejscu.
Od 24 marca do 26 lipca 2026 roku cała seria „Niebieskich aktów” była pokazywana w Grand Palais na wystawie „Matisse, 1941–1954”, współorganizowanej przez Centre Pompidou. Wcześniej, od października 2014 do lutego 2015 roku, seria była częścią wystawy „Henri Matisse: The Cut-Outs” w MoMA w Nowym Jorku.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Niebieski akt II”?
Centre Pompidou, Musée national d'art moderne, Paryż.
W zbiorach Centre Pompidou (Musée national d'art moderne) w Paryżu, które kupiło pracę w 1984 roku. Budynek muzeum jest zamknięty do 2030 roku z powodu remontu.
Kiedy powstał „Niebieski akt II”?
W 1952 roku w Nicei. Matisse miał wtedy 82 lata, a praca nosi sygnaturę „H. Matisse 52”.
Czy „Niebieski akt II” to obraz?
Nie w ścisłym sensie. To wycinanka z papieru pomalowanego gwaszem, wyciętego i naklejonego na papier, który przyklejono do płótna.
Produkty z obrazem „Niebieski akt II”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
