Leon Wyczółkowski namalował „Akt kobiety leżącej” około 1908 roku. Obraz olejny przedstawia nagą młodą kobietę leżącą na niskim posłaniu na tle wschodniej makaty. Należy do zbiorów Muzeum Narodowego w Krakowie.
Leon Wyczółkowski (1852–1936), Akt kobiety leżącej (ok. 1908) · Muzeum Narodowe w Krakowie, Kraków.
Co przedstawia „Akt kobiety leżącej”?
Młoda kobieta o ciemnych, upiętych włosach leży na plecach na niskim posłaniu. Prawą rękę ma założoną pod głowę, a lewym przedramieniem zasłania twarz. Jej ciało jest lekko przechylone od bioder w stronę widza, a nogi są nieco ugięte w kolanach.
Posłanie przykrywa brązowa, połyskująca tkanina. Za postacią wisi wzorzysta makata wschodnia w złotobeżowych odcieniach. Przy prawej krawędzi widać tylko fragment pąsowej draperii. Twarz modelki jest zasłonięta, a muzeum nie podaje, kto pozował do obrazu.
ArtystaLeon Wyczółkowski (1852–1936)
DziełoAkt kobiety leżącej (ok. 1908)
Technikaolej na płótnie, 53 × 87 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Krakowie, Kraków
Jak Wyczółkowski zbudował kolor obrazu?
Obraz utrzymany jest w ciepłej gamie barw, ograniczonej do odcieni brązu i beżu. Na tym tle wyraźnie odcina się jasne, perłowe w kolorze ciało kobiety. Opis Muzeum Narodowego w Krakowie zwraca uwagę na czerwoną zasłonę: choć widać ją tylko we fragmencie, urozmaica kolorystykę całości i zamyka kompozycję z prawej strony.
Płótno ma wymiary 53 × 87 cm. W prawym dolnym rogu malarz podpisał je skrótem „L.Wyczół.”. Podobnie sygnował też inne prace z tych lat, na przykład „Akt kobiecy” z 1907 roku.
Akt w twórczości Wyczółkowskiego
Według krakowskiego muzeum przedstawienia aktu należą do rzadkości w twórczości Wyczółkowskiego. W zbiorach tego muzeum jest jednak kilka jego aktów. Jeden z nich to wspomniany „Akt kobiecy” z 1907 roku, na którym modelka siedzi tyłem do widza na poręczy fotela, na tle ciemnej kotary. Portal culture.pl wymienia wśród prac malarza także „Akt z czerwoną draperią” z około 1902 roku. Krakowskie muzeum ma ponadto jego rysunek węglem „Akt kobiety” z lat 1891–1892.
Wyczółkowski uczył się w Warszawskiej Klasie Rysunkowej (1869–1875), w akademii w Monachium oraz u Jana Matejki w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych (1877–1879). Później sam uczył w Krakowie. Według portalu culture.pl pod koniec lat 90. XIX wieku wprowadził w krakowskiej uczelni pozowanie nagich modelek.
Skąd obraz trafił do muzeum i gdzie go zobaczyć?
Obraz pochodzi z kolekcji Feliksa Jasieńskiego (1861–1929). Do Muzeum Narodowego w Krakowie trafił jako dar w 1920 roku i ma numer inwentarzowy MNK II-b-918. Muzeum datuje go na około 1908 rok.
Obraz pokazywano na wielu wystawach. Był między innymi na pośmiertnej wystawie Wyczółkowskiego w Towarzystwie Przyjaciół Sztuk Pięknych w Krakowie w 1937 roku, na wystawie w 150. rocznicę urodzin artysty w Bydgoszczy w 2002 roku oraz na wystawie „Zawsze Młoda! Polska sztuka około 1900” w Krakowie (2012–2013) i w Wilnie (2015–2016). Kartę obrazu, z opisem i zdjęciem, można obejrzeć w katalogu cyfrowym Muzeum Narodowego w Krakowie.
