Polski Impresjonizm i Realizm · Muzeum Narodowe w Warszawie, Ukraiński Step i Płonące Słońce
Kopanie buraków (1893)
Eksplodujący oślepiającym żarem ukraińskiego słońca, wibrującą feerią barw i monumentalnym realizmem pracy na roli obraz „Kopanie buraków” to jedno z absolutnych arcydzieł Leona Wyczółkowskiego, namalowane w 1893 roku. Płótno to, powstałe podczas wieloletnich pobytów artysty na Podolu i Kijowszczyźnie, zapoczątkowało triumf polskiego impresjonizmu opartego na rodzimej, stepowej ziemi. Scena ukazuje rząd ukraińskich chłopek w barwnych zapaskach i chustach, pochylonych w pocie czoła nad czarną, żyzną glebą i wydobywających z ziemi olbrzymie buraki. Nad polami unosi się gęsty, rozedrgany pył i potężna łuna południowego skwaru. Wyczółkowski zrezygnował z sielankowej estetyzacji, ukazując heroiczny, znojny trud człowieka wtopionego w potężny organizm przyrody z siłą ekspresji, która zapiera dech w piersiach.
Leon Wyczółkowski, Kopanie buraków (1893) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Warszawie / Muzeum w Bydgoszczy.
Ukraińska epopeja światła i kurzu
Lata spędzone na Ukrainie (1883–1893) były dla Leona Wyczółkowskiego czasem malarskiego objawienia; to tam odkrył potęgę czystego światła słonecznego i nasyconego koloru.
Obserwując jesienne wykopki na polach cukrowniczych, artysta spędzał całe dnie pod palącym słońcem, malując bezpośrednio w plenerze w tumanach unoszącego się kurzu.
Wystawienie „Kopania buraków” w Warszawie i Krakowie wywołało zachwyt młodych krytyków, którzy obwołali Wyczółkowskiego pierwszym prawdziwym polskim luministą i reformatorem sztuki.
MalarzLeon Wyczółkowski (1852–1936)
Dzieło i technikaKopanie buraków (Beet Digging) (ok. 1890–1915) Pastel na papierze / Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy Bydgoszcz / Kraków, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Cynober zapasek, czarnoziem i złocisty pył
Kolorystyka płótna uderza śmiałością: jaskrawe czerwienie, błękity i biele chust chłopek wibrują na tle brunatno-fioletowego czarnoziemu przesyconego słonecznym żarem.
Unoszący się pył tworzy świetlistą kurtynę, która zaciera kontury odległych wzgórz, dając iluzję bezkresnej, pulsującej gorącem przestrzeni stepowej.
Rytmiczny układ pochylonych postaci wzdłuż diagonalnych bruzd nadaje kompozycji potężną dynamikę, prowadząc wzrok widza ku horyzontowi spowitemu złotą mgłą.
“
„Na stepie zrozumiałem, że słońce to nie tylko światło – to żywy ogień, który przetapia ziemię i człowieka w jedno.”
Monumentalna energia, ciepło ziemi i autentyzm
„Kopanie buraków” to dzieło o potężnym ładunku energii witalnej, stabilności i szacunku dla potęgi ziemi, które wnosi do wnętrza niezwykłe ciepło i dynamikę.
Znakomicie prezentuje się w przestronnym salonie, jadalni czy gabinecie w stylu rustykalnym, tradycyjnym dworkowym, loftowym lub modern rustic z elementami drewna i lnu.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło należy do najcenniejszych skarbów malarstwa Młodej Polski w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Kopanie buraków”
Poczuj żar ukraińskiego słońca, monumentalny trud ziemi i genialną paletę Leona Wyczółkowskiego. Luksusowe tekstylia z motywem „Kopania buraków” to synonim naturalnej siły, polskiej tradycji i najwyższego mistrzostwa wykonania.
