Dialog Mistrzów · Hołd dla Delacroix i Triumf Koloru
Kobiety Algieru – Wersja O (1955)
W lutym 1955 roku w paryskim atelier przy Rue des Grands-Augustins Pablo Picasso położył ostatni ślad farby na płótnie, które miało stać się kulminacją jednego z najbardziej brawurowych cykli w dziejach nowożytnej sztuki. „Kobiety Algieru (Wersja O)” to piętnasta i ostateczna wariacja mistrza inspirowana słynnym orientalnym arcydziełem Eugène’a Delacroix z 1834 roku. Nasycone słońcem, pulsujące kubistycznymi figurami odalisek i feerią śródziemnomorskich barw dzieło pobiło w 2015 roku absolutny rekord nowojorskiego domu aukcyjnego Christie’s, osiągając astronomiczną cenę 179,4 miliona dolarów.
Pablo Picasso, Kobiety Algieru – Wersja O (Les Femmes d'Alger) (1955) · Zbiory: Kolekcja prywatna (rekord aukcyjny Christie's Nowy Jork) / Musée Picasso.
Śmierć Matisse'a i rozmowa z duchem Delacroix
Zimą 1954 roku zmarł Henri Matisse – wielki rywal, ale zarazem najbliższy przyjaciel Picassa. Obaj mistrzowie przez dekady prowadzili artystyczny dialog o prymacie linii i koloru. Po odejściu Matisse'aPicasso poczuł się osamotniony na szczycie artystycznego parnasu. Rzucił wówczas słynne zdanie: „Matisse umarł i zostawił mi w spadku swoje odaliski”.
Odpowiedzią Picassa na tę stratę była seria 15 obrazów olejnych oznaczonych literami od A do O, tworzonych gorączkowo między grudniem 1954 a lutym 1955 roku. Punktem wyjścia było płótno Eugène'a Delacroix „Kobiety algierskie w swoim apartamencie”, które Picasso od lat podziwiał w paryskim Luwrze.
W Wersji O – stanowiącej ukoronowanie całego cyklu – Picasso dokonał spektakularnej syntezy orientalnej zmysłowości Delacroix, dekoracyjnego koloru Matisse'a i własnej, bezkompromisowej dekonstrukcji kubistycznej.
MalarzPablo Picasso (1881–1973)
Dzieło i technikaKobiety Algieru (Les Femmes d'Alger - Wersja O) (1955) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaKolekcja prywatna / Christie's New York Paryż, Francja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Odaliska, nargile i kubistyczna geometria
W sercu kompozycji spoczywa naga, zmysłowa odaliska, której ciało złożyło się w śmiałą, geometryczną arabeskę. Obok niej postać z fajką wodną (nargile) i służąca wnosząca kawę tworzą dynamiczną, rytmiczną scenę haremową, przesiąkniętą erotyzmem i ciepłem południowego słońca.
Picasso zrezygnował z realistycznej przestrzeni na rzecz płaskich, geometrycznych płaszczyzn o intensywnych barwach: szmaragdu, kobaltu, słonecznej żółci i purpury. Kobieta po lewej stronie zyskała rysy Jacqueline Roque, nowej muzy artysty, której profil przypominał Picassowi dumne algierskie piękności z obrazów dawnych mistrzów.
“
„Często myślałem o Kobietach Algieru... Gdyby Delacroix zobaczył moje płótna, podszedłby, poklepał mnie po ramieniu i powiedział: »Brawo, Pablo, właśnie o to mi chodziło!«.”
Triumf malarskiej wolności i mistrzowski dialog
„Kobiety Algieru” to dowód na to, że prawdziwy geniusz nie boi się mierzyć z największymi poprzednikami. Picasso nie kopiował Delacroix – podjął z nim równorzędną, fascynującą dyskusję o wolności malarskiego gestu i granicach wyobraźni.
Dziś obraz ten uznawany jest za jedno z najważniejszych arcydzieł powojennego modernizmu. Emanuje radością, żywiołowością i zmysłowością, przypominając o niespożytej energii twórczej, która towarzyszyła hiszpańskiemu malarzowi przez całe życie.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło znajduje się w prestiżowej kolekcji prywatnej po rekordowej licytacji w Nowym Jorku. Kontekst całego cyklu 15 wariacji i studia przygotowawcze prezentuje Musée National Picasso w Paryżu.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Kobiety Algieru”
Wnieś eksplozję śródziemnomorskiego koloru, kubistycznej energii i zmysłowości do swojego domu. Nasza autorska kolekcja z motywem „Kobiet Algieru” Pabla Picassa to połączenie legendarnego kunsztu malarskiego z precyzją polskiej manufaktury.
