W październiku 1969 roku w zaciszu willi Notre-Dame-de-Vie w Mougins na Lazurowym Wybrzeżu blisko dziewięćdziesięcioletni Pablo Picasso chwycił za pędzel z furią młodzieńca. „Pocałunek” (Le Baiser) to jedno z najbardziej drapieżnych, bezkompromisowych i pełnych witalności dzieł późnego okresu hiszpańskiego mistrza: dwoje kochanków zlewa się w gwałtownym uścisku, ich usta, nosy i oczy przenikają się nawzajem, a grube, mięsiste impasty farby zdają się kipieć surową energią. W obliczu zbliżającej się starości i nieuchronnego końca, Picasso wykrzyczał na płótnie niegasnącą pochwałę miłości, pożądania i czystej siły tworzenia.
Pablo Picasso, Pocałunek (Le Baiser) (1969) · Zbiory: Musée National Picasso w Paryżu.
Ostatnia oaza w Mougins i Jacqueline Roque
Ostatnie lata życia Pabla Picassa w ufortyfikowanej willi Notre-Dame-de-Vie w Mougins upływały w rytmie gorączkowej, niemal szaleńczej pracy. U jego boku stała Jacqueline Roque – druga żona, bezgranicznie oddana towarzyszka i ostatnia wielka muza, której klasyczny profil z wielkimi oczami zdominował setki późnych prac artysty.
W wieku 88 lat Picasso malował tak, jakby ścigał się ze śmiercią. Zamiast spocząć na laurach zamożnego klasyka, odrzucił akademickie wygładzenie i powrócił do surowej, wręcz dziecięcej spontaniczności. Uderzenia pędzla stały się szerokie, gwałtowne, pełne zacieków i chropowatych impastów.
W „Pocałunku” intymna czułość zamienia się w zderzenie żywiołów. Mężczyzna w pasiastym marynarskim kaftanie i kobieta o wielkich oczach zrastają się w jeden nierozerwalny monolit pożądania.
MalarzPablo Picasso (1881–1973)
Dzieło i technikaPocałunek (Le Baiser) (1969) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMusée National Picasso-Paris Paryż, Francja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Agresja formy i triumf witalizmu nad czasem
Kompozycja „Pocałunku” szokuje bezpośredniością. Picasso nie maluje konwencjonalnej, romantycznej sceny w stylu filmowym – on dosłownie wgryza się w fizjologię namiętności. Twarze postaci zachodzą na siebie w brutalnym skrócie perspektywicznym, zęby dotykają warg, a spojrzenia obojga bohaterów pozostają szeroko otwarte, jakby w transie.
Paleta barw opiera się na ziemistych brązach, szarościach, błękitach i nagłych błyskach bieli. Ta surowość formy nie była niedbalstwem starca, lecz świadomą manifestacją absolutnej wolności artystycznej: Picasso zrzucił gorset reguł, by dotknąć samego sedna ludzkiego instynktu przetrwania.
“
„Młodość nie ma wieku. Maluję tak szybko, jak widzę, bo śmierć zagląda mi przez ramię, ale póki trzymam pędzel, jestem nieśmiertelny.”
Płomień, który nie gaśnie w paryskim muzeum
„Pocałunek” z 1969 roku to wzruszający i potężny manifest życiowej siły. Dowodzi, że prawdziwa pasja twórcza nie gaśnie wraz z wiekiem, lecz staje się bardziej bezkompromisowa, szczera i wolna od jakichkolwiek konwenansów.
Dziś płótno to jest jednym z najcenniejszych eksponatów paryskiego Musée National Picasso w Hôtel Salé. Przyciąga wzrok swoją drapieżną siłą wyrazu i stanowi niezapomnianą lekcję artystycznej bezczelności i miłości silniejszej niż śmierć.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło znajduje się w stałej ekspozycji Musée National Picasso w Paryżu. Równie znaczące zbiory dzieł z późnego okresu mistrza posiada Museu Picasso w Barcelonie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Pocałunek”
Poczuj dziką witalność, surową energię i niezłomną pasję późnego Picassa. Nasza kolekcja akcesoriów z motywem „Pocałunku” to propozycja dla miłośników odważnego, bezkompromisowego designu, uszyta z sercem w Polsce.
