Przeczucie Katastrofy · Otwierane Szuflady i Cienie Faszyzmu
Płonąca żyrafa (1937)
Gdy w 1937 roku hiszpańską ziemię rozdzierała krwawa wojna domowa, a nad Europą gęstniały czarne chmury nadchodzącego faszyzmu, Salvador Dalí namalował w Paryżu dzieło będące jednym z najbardziej przerażających proroctw w dziejach kultury. „Płonąca żyrafa” to surrealistyczna apokalipsa zamknięta na niewielkiej desce: pośród granatowego zmierzchu bezludnej pustyni kroczy gigantyczna kobieta bez twarzy, z której ciała wysuwają się tajemnicze szuflady podparte drewnianymi szczudłami. Na dalekim horyzoncie płonie żyrafa – potworny, niemy zwiastun wojennej pożogi.
Salvador Dalí, Płonąca żyrafa (Die brennende Giraffe) (1937) · Zbiory: Kunstmuseum Basel w Szwajcarii.
Widmo hiszpańskiej wojny i ucieczka w podświadomość
W 1937 roku Salvador Dalí musiał opuścić rodzinną Hiszpanię, uciekając przed represjami i śmiercią, która spotkała m.in. jego bliskiego przyjaciela, poetę Federico Garcíę Lorkę. Wstrząśnięty zniszczeniem ojczyzny, przelał na deskę swoje najgłębsze lęki o przyszłość cywilizacji.
W „Płonącej żyrafie” malarz połączył symbolikę freudowskiej psychoanalizy z koszmarem politycznym. Ciało centralnej postaci kobiecej jest pozbawione indywidualnych rysów twarzy – zamiast tego z jej lewej nogi i klatki piersiowej wysuwają się otwarte szuflady.
Dla Dalego szuflady były metaforą nieświadomości, sekretnych pragnień i traum, które człowiek usiłuje ukryć przed światem. Ich niestabilna konstrukcja wymaga podparcia drewnianymi podpórkami (szczudłami), bez których cała ludzka psychika natychmiast runęłaby w nicość.
MalarzSalvador Dalí (1904–1989)
Dzieło i technikaPłonąca żyrafa (Die brennende Giraffe) (1937) Olej na drewnie
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Ogień na sawannie i potwór apokalipsy
Najbardziej tajemniczym elementem obrazu jest tytułowa żyrafa płonąca w tle. Jej grzbiet trawią wysokie, żółtoczerwone płomienie, a zwierzę zdaje się biec w milczeniu przed siebie, nie zwracając uwagi na trawiący je ogień.
Dalí nazwał później to stworzenie „męskim kosmicznym potworem apokalipsy”. Uważał, że obraz ten był proroczym objawieniem globalnego kataklizmu II wojny światowej, który dwa lata później miał pochłonąć miliony istnień.
Zimna, szafirowo-akwamarynowa kolorystyka nieba kontrastuje z purpurą surowego mięsa na plecach kobiecej figury, budując nastrój lodowatego, nieuchronnego fatum.
“
„Płonąca żyrafa to przeczucie wojny. Moje szuflady to sekretne zakamarki pamięci, które otwiera tylko psychoanaliza.”
Szwajcarski bastion surrealizmu
„Płonąca żyrafa” to jedno z najbardziej poruszających i wieloznacznych dzieł Salvadora Dalego. Ukazuje artystę nie jako ekscentrycznego celebrytę, lecz jako wrażliwego wizjonera przeżywającego tragedię swoich czasów.
Eksponowana w prestiżowym Kunstmuseum Basel, praca przyciąga koneserów sztuki z całego globu. Przypomina o kruchości ludzkiej egzystencji i wiecznej potrzebie pielęgnowania pokoju w niespokojnym świecie.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Oryginał znajduje się w stałej ekspozycji Kunstmuseum Basel w Szwajcarii. Archiwa i pamiątki po artyście udostępnia Fundació Gala-Salvador Dalí w Figueres.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Płonąca żyrafa”
Dotknij tajemnicy, profetycznej głębi i hipnotyzującej aury surrealizmu Salvadora Dalego. Nasza autorska kolekcja z motywem „Płonącej żyrafy” to propozycja dla osób poszukujących w sztuce niebanalnych emocji i bezkompromisowej polskiej jakości wykonania.
