Obiekt Surrealistyczny · Zderzenie Pożądania z Maszyną
Telefon-homar – Lobster Telephone (1936)
W 1936 roku w Londynie Salvador Dalí stworzył jedno z najbardziej prowokacyjnych, dowcipnych i ikonicznych dzieł w całej historii rzeźby nowoczesnej. „Telefon-homar” (Lobster Telephone), znany również jako „Telefon afrodyzjakalny”, to klasyczny asamblaż surrealistyczny: tradycyjny, czarny aparat telefoniczny z bakelitu, w którym zamiast zwykłej słuchawki spoczywa wielki, lśniący, gipsowy skorupiak. Zderzając nowoczesne urządzenie komunikacyjne ze zmysłowym, ociekającym erotyzmem owocem morza, artysta obnażył podświadome żądze ukryte za fasadą mieszczańskiego postępu technicznego.
Salvador Dalí, Telefon-homar (Lobster Telephone) (1936) · Zbiory: Tate Modern w Londynie.
Edward James i szalona rezydencja w West Dean
W połowie lat 30. mecenasem i bliskim przyjacielem Salvadora Dalí został ekscentryczny brytyjski milioner i poeta Edward James. James postanowił przekształcić swoje domy w Londynie i West Dean w prawdziwe sanktuaria surrealizmu, zamawiając u hiszpańskiego malarza unikatowe meble i przedmioty codziennego użytku.
Jednym z najbardziej spektakularnych owoców tej współpracy była seria zaledwie jedenastu egzemplarzy aparatów telefonicznych z homarami. Dalí wybrał do tego celu popularny model telefonu z obrotową tarczą, na którego widełkach umieścił precyzyjnie odlanego skorupiaka pomalowanego na intensywny, koralowy odcień.
Gdy telefon dzwonił, użytkownik musiał podnieść ociekającego erotycznymi skojarzeniami homara i przyłożyć go bezpośrednio do ucha i ust, co wywoływało u gości jednocześnie szok i salwy śmiechu.
MalarzSalvador Dalí (1904–1989)
Dzieło i technikaTelefon-homar (Lobster Telephone) (1936) asamblaż (obiekt surrealistyczny)
Kolekcja muzealnaTate Modern Londyn, Wielka Brytania
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Seksualna symbolika homara i czarny humor
Połączenie telefonu ze skorupiakiem nie było przypadkowym żartem. Dla surrealistów homar był silnym symbolem seksualnym (afrodyzjakiem). Co więcej, w anatomicznej budowie homara jego narządy rozrodcze znajdują się w ogonie – dokładnie w miejscu, do którego dzwoniący musiał przykładać usta podczas rozmowy!
Dalí stworzył w ten sposób genialną metaforę dwuznaczności nowoczesnej komunikacji: rozmowa telefoniczna jest intymnym aktem zbliżenia dwojga ciał na odległość, pełnym ukrytego pożądania i erotycznego napięcia.
Artysta kpił z bezdusznej technologii, zmuszając człowieka epoki przemysłowej do bezpośredniego kontaktu z dziką, zwierzęcą naturą.
“
„Nie rozumiem, dlaczego, kiedy zamawiam w restauracji pieczonego homara, nigdy nie podają mi ugotowanego telefonu!”
Ikona designu w londyńskiej Tate Modern
„Telefon-homar” stał się jednym z najważniejszych kamieni milowych w historii sztuki XX wieku, wyprzedzając o dziesięciolecia pop-art, konceptualizm i postmodernistyczny design użytkowy.
Obiekt eksponowany w londyńskim Tate Modern niezmiennie elektryzuje publiczność, udowadniając, że poczucie humoru, absurd i bezkompromisowa odwaga to najpotężniejsza broń prawdziwej sztuki.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Oryginalny obiekt można podziwiać w stałej ekspozycji Tate Modern w Londynie. Egzemplarze z kolekcji artysty posiada również Fundació Gala-Salvador Dalí w Figueres.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Telefon-homar”
Dodaj swojemu otoczeniu surrealistycznego pazura, błyskotliwego dowcipu i odważnego designu. Nasza autorska kolekcja z motywem „Telefonu-homara” Salvadora Dalego to bezkompromisowa propozycja dla osób z dystansem do świata, uszyta z pasją w Polsce.
