Utagawa Kuniyoshi – Samuraj Kiyokazu z naginatą

Czym jest seria „Taiheiki eiyūden”?

Tytuł 太平記英勇傳 British Museum tłumaczy jako „Bohaterowie Wielkiego Pokoju”, a Fuji Arts jako „Bohaterskie opowieści z Taiheiki”. Według Fuji Arts seria liczy około pięćdziesięciu portretów wojowników w całej postaci, z ostatniego okresu wojen domowych w XVI-wiecznej Japonii. Kuniyoshi Project przytacza dyskusję, czy arkuszy było 50, czy 51.

Postaci noszą zmienione imiona. Fuji Arts wyjaśnia, że miało to pozwolić obejść zakaz z 1804 roku, który dotyczył przedstawiania postaci historycznych żyjących po 1573 roku. Kuniyoshi Project podaje przykład Ody Nobunagi, który w serii występuje jako „Ōta Kazusa no Suke Taira no Harunaga”. Arkusze tej serii w British Museum datowane są na lata 1848–1850 i mają wydawcę Yamamotoyę Heikichiego.

Kim był Sakurai Takichi Kiyokazu?

Według Kuniyoshi Project to arkusz nr 41 serii, a przedstawiony wojownik to w rzeczywistości Sakurai Sakichi Iekazu. Wikipedia opisuje Sakuraia Iekazu jako dawnego sługę domowego Toyotomiego Hideyoshiego, który zmarł w 1596 roku. Później służył przyrodniemu bratu Hideyoshiego, Toyotomiemu Hidenadze, i jego przybranemu synowi Hideyasu.

Sakurai walczył w bitwie pod Shizugatake w 1583 roku, w której Hideyoshi pokonał wojska Shibaty Katsuiego. Za udział w niej Sakurai otrzymał w prowincji Tanba posiadłość o dochodzie 3000 koku. Kronika „Tenshōki” wymienia go wśród dziewięciu wasali nagrodzonych za tę bitwę. Nie należał jednak do tradycyjnej siódemki, nazywanej „Siedmioma włóczniami spod Shizugatake”.

Co widać na drzeworycie?

Wojownik w ciemnej, łuskowej zbroi i pomarańczowo-czerwonych, wzorzystych spodniach naciera z naginatą, czyli bronią o długim drzewcu i zakrzywionym ostrzu. Długie czarne włosy rozwiewa ruch. Z pleców wyrasta mu chorągiewka sashimono. Kuniyoshi Project opisuje ją jako ozdobioną czarnymi kołami wokół znaku 魁 (sakigake), oznaczającego tego, kto pierwszy rusza do ataku.

U stóp wojownika leżą miecz i strzały, a w lewym górnym rogu umieszczono pionowy tekst z opisem jego czynów. W czerwonym kartuszu w kształcie tykwy jest tytuł serii, obok imię postaci, a po prawej sygnatura „Ichiyūsai Kuniyoshi ga”. Odbitki mają format ōban, około 25 na 36 cm.

Gdzie można zobaczyć tę grafikę?

Arkusze z serii „Taiheiki eiyūden” ma m.in. British Museum w Londynie. W otwartych katalogach nie udało się jednak potwierdzić muzealnej karty dla tego konkretnego arkusza z Sakuraiem. Odbitki pojawiają się w handlu, czego przykładem jest egzemplarz opisany przez Fuji Arts.