Balet w Operze Paryskiej – Ballet à l'Opéra (Ballet at the Paris Opéra) (1877)
Edgar Degas wykonał „Balet w Operze Paryskiej” w 1877 roku, nakładając pastel na monotypię. Praca pokazuje tancerki na scenie oglądane z kanału orkiestry, zza gryfów kontrabasów i głów muzyków. Oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Edgar Degas (1834–1917), Balet w Operze Paryskiej (1877) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Jak powstał „Balet w Operze Paryskiej”?
Art Institute of Chicago podkreśla, że Degas często łączył tradycyjne techniki w niekonwencjonalny sposób. Tutaj połączył monotypię, rzadko wtedy stosowaną, z delikatnym pastelem. Najpierw wykonał na płycie obraz farbą drukarską i odbił go na papierze, a potem opracował go kolorem. Monotypie zaczął robić w połowie lat 70. XIX wieku, a pierwsze z nich powstawały przy pomocy jego przyjaciela, Ludovica-Napoléona Lepica.
Według muzeum do tej pracy Degas użył jednej z najszerszych płyt, jakich kiedykolwiek używał do monotypii. Odbitka ma 35,2 × 70,6 cm, a cały arkusz 35,9 × 71,9 cm. Dzięki temu kompozycja ma wydłużony, niemal panoramiczny format.
ArtystaEdgar Degas (1834–1917)
DziełoBalet w Operze Paryskiej (1877) Ballet à l'Opéra (Ballet at the Paris Opéra)
Technikapastel na monotypii, papier, 35,2 × 70,6 cm (płyta), 35,9 × 71,9 cm (arkusz)
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co widać na obrazie?
Widz patrzy na scenę z kanału orkiestry. Na dole kadru widać ciemne głowy muzyków, a z prawej strony w przestrzeń tancerek wchodzą gryfy kontrabasów. Ten sposób kadrowania, z przyciętymi postaciami i nietypowym punktem widzenia, muzeum uznaje za charakterystyczny dla Degasa. Dzięki niemu scena wydaje się uchwycona w jednej chwili.
Na jasno oświetlonej scenie tańczą baletnice w białych spódnicach. Według muzeum tancerka w centrum stoi na pointach w piątej pozycji. Pozostałe są ustawione dość swobodnie i mają rozpuszczone włosy, co sugeruje raczej próbę niż przedstawienie. Tło wypełnia malowana dekoracja z zielenią. Sygnatura „Degas” znajduje się w lewym dolnym rogu.
Gdzie Degas pokazał tę pracę?
Pastel był pokazany na trzeciej wystawie impresjonistów w Paryżu w 1877 roku, czyli w roku powstania. Spośród ośmiu wystaw impresjonistów, zorganizowanych w latach 1874–1886, wziął udział w siedmiu.
Muzeum przypomina też, że tradycja baletu przy Operze Paryskiej sięga Królewskiej Akademii Tańca, założonej w 1661 roku. Degas przez lata obserwował tamtejsze próby i przedstawienia, a balet stał się jego najczęstszym tematem.
Losy pracy i gdzie ją zobaczyć
Pierwszym znanym właścicielem był paryski kolekcjoner Albert Hecht (1842–1889). Po jego śmierci praca przeszła na wdowę, Mathilde Hecht, a później na córkę Suzanne, po mężu Pontremoli. Do 1967 roku pastel kupili Mary i Leigh Blockowie z Chicago, którzy w 1981 roku podarowali go Art Institute of Chicago.
Pracę wypożyczano m.in. na wystawę „Degas and the Dance” w Detroit i Filadelfii w latach 2002–2003 oraz na wystawę „Degas à l'Opéra” w Paryżu i Waszyngtonie w latach 2019–2020.
