Sklep z kapeluszami – The Millinery Shop (1879–1886)
Obraz „Sklep z kapeluszami” Edgar Degas malował w latach 1879–1886. Przedstawia młodą kobietę, która w sklepie modniarskim ogląda kapelusz, otoczona kapeluszami na stojakach. To największy obraz Degasa o modystkach, a jego oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Edgar Degas (1834–1917), Sklep z kapeluszami (1879–1886) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Dlaczego Degas malował modystki?
Degas chętnie pokazywał kobiety przy pracy. Jednym z jego tematów był cykl scen z paryskich sklepów modniarskich. Według Art Institute of Chicago praca modystki uchodziła wtedy za prestiżowe rzemiosło, które wymagało umiejętności i gustu. Młode kobiety, którym udało się w tym zawodzie, mogły stopniowo awansować społecznie.
Do części prac z tego cyklu pozowała Mary Cassatt, amerykańska malarka i przyjaciółka Degasa, przymierzając kapelusze. Kim jest kobieta na obrazie z Chicago, nie wiadomo.
ArtystaEdgar Degas (1834–1917)
DziełoSklep z kapeluszami (1879–1886) The Millinery Shop
Technikaolej na płótnie, 100 × 110,7 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Klientka czy modystka? Co przedstawia obraz
Kobieta siedzi przy stole i trzyma w dłoniach kapelusz z szerokim rondem, który uważnie ogląda. Ma modną zieloną wełnianą suknię i długie rękawiczki. Według muzeum takie stroje nosiły zarówno zamożne klientki, jak i pracownice sklepów. Kobieta nie ma jednak własnego kapelusza, a tego oczekiwano by od damy z wyższych sfer. Dlatego część badaczy widzi w niej modystkę, nie klientkę.
Degas zagrał tą niejednoznacznością. Kapelusz z zielonymi wstążkami ustawił na stojaku tak, że wydaje się siedzieć na głowie kobiety. Na lewo stoją kolejne kapelusze na stojakach, w różu, żółci i brązie, a na stole leży jasnoniebieski z kokardą. Stół i podłoga są utrzymane w ciepłych, pomarańczowobrązowych tonach. Obraz to olej na płótnie o wymiarach 100 × 110,7 cm.
Jak Degas zmieniał kompozycję?
Muzeum podaje, że Degas starannie planował ten obraz. Wykonał wiele rysunków i pasteli samej postaci, dopracowując jej pozę i strój. Zdjęcia rentgenowskie pokazują, że początkowo namalował kobietę w ozdobnym kapeluszu i sukni z koronkowymi rękawami. Także we wcześniejszym pastelowym studium „U modystki” miała na głowie elegancki żółty kapelusz. Wszystko wskazuje więc, że najpierw była klientką, a dopiero później Degas uczynił jej rolę mniej oczywistą.
Długi okres powstawania, od 1879 do 1886 roku, pokazuje, że artysta wracał do płótna przez kilka lat.
Losy obrazu i gdzie go zobaczyć
Degas trzymał obraz u siebie bardzo długo. Sprzedał go marszandowi Paulowi Durand-Ruelowi dopiero 22 lutego 1913 roku, za 50 000 franków. W 1917 roku płótno wysłano do galerii Durand-Ruel w Nowym Jorku. Kupiła je Annie Swan Coburn z Chicago, a po jej śmierci obraz trafił w 1933 roku z jej zapisu do Art Institute of Chicago.
Płótno często wypożyczano. W 2017 roku pokazano je na wystawie „Degas, Impressionism, and the Paris Millinery Trade” w Saint Louis i San Francisco. W latach 2023–2024 pokazano je na wystawie „Manet/Degas” w Musée d'Orsay i w Metropolitan Museum of Art.
