Paul Cézanne namalował „Kąpiące się” (Baigneuses) w latach 1899–1904. Obraz pokazuje grupę nagich kobiet odpoczywających nad wodą, w ramie z drzew i liści. Oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Paul Cézanne (1839–1906), Kąpiące się (1899–1904) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Kąpiące się czy kąpiący się?
Katalog dzieł Cézanne'a, opracowany pod kierunkiem Société Paul Cezanne, podaje dla tego obrazu tytuł „Baigneuses”, czyli kąpiące się kobiety, i klasyfikuje go jako przedstawienie kobiet. W historii obrazu pojawiały się jednak także tytuły męskie. Na wystawie w Wildenstein Galleries w Nowym Jorku w 1928 roku pokazano go jako „Les Baigneurs”, a w 1930 roku w Museum of Modern Art jako „The Bathers”, co po angielsku nie wskazuje płci.
Art Institute of Chicago używa angielskiego tytułu „The Bathers”. Po polsku najlepiej oddaje go tytuł „Kąpiące się”.
ArtystaPaul Cézanne (1839–1906)
DziełoKąpiące się (1899–1904) Baigneuses (The Bathers)
Technikaolej na płótnie, 51,3 × 61,7 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co przedstawia obraz?
Postacie zebrały się w dwóch grupach po obu stronach małego zbiornika wody. Jedne siedzą lub leżą na trawie, inne stoją albo pochylają się ku sobie. Z prawej strony wyrasta ukośny pień drzewa, a jego gałęzie przecinają górną część obrazu. Razem z koronami drzew po lewej tworzą coś w rodzaju łuku, który obejmuje całą scenę.
Według Art Institute of Chicago Cézanne namalował ziemię, wodę, drzewa i niebo krótkimi, równoległymi pociągnięciami pędzla, które oddają energię pracy malarza. Najważniejsza była dla niego jednak równowaga między siłą ciał a spokojem otoczenia. Osiągał ją przez pozy i układ grup. Część póz wymyślił, inne zapewne przeniósł z własnych wcześniejszych obrazów na ten temat. Ciała mają ciepłe, różowe i beżowe odcienie, a otoczenie utrzymane jest w błękitach i zieleniach.
Kąpiące się w późnej twórczości Cézanne'a
Cézanne przez całą karierę wracał do motywu grup kąpiących się w plenerze. Według muzeum w Chicago w ten sposób na nowo ujął klasyczny temat aktów w krajobrazie, nadając mu nowoczesną formę. W ostatnich siedmiu latach życia namalował trzy duże wersje „Wielkich kąpiących się”. Największa, w Philadelphia Museum of Art, ma około 2 na 2,5 metra.
Obraz z Chicago jest dużo mniejszy, ma 51,3 × 61,7 cm. Powstał w tym samym późnym okresie co wielkie płótna i należy do szeregu prac, w których Cézanne sprawdzał różne układy postaci.
Losy obrazu i gdzie go zobaczyć
Pierwszym właścicielem był paryski marszand Ambroise Vollard. Później obraz należał do kolekcjonera Jacques'a Zoubaloffa i w czerwcu 1927 roku został sprzedany na aukcji jego zbiorów w Galerie Georges Petit w Paryżu. Przeszedł następnie przez ręce Josa Hessela, galerii Paula Rosenberga i Chester H. Johnson Gallery w Chicago.
Do 1929 roku kupiła go Amy McCormick z Chicago. Po jej śmierci obraz przeszedł na męża, pułkownika Roberta R. McCormicka, który w 1942 roku przekazał go Art Institute of Chicago. Należy do kolekcji nazwanej imieniem Amy McCormick.
