Paul Cezanne – Kąpiący się na stojąco, widziany z tyłu
Kąpiący się na stojąco, widziany z tyłu (ok. 1890–1905)
Stworzony w dojrzałym, mistrzowskim okresie twórczości Paula Cézanne'a obraz „Kąpiący się na stojąco, widziany z tyłu” (Baigneur debout, vu de dos) to potężne, rzeźbiarskie studium męskiego aktu w otoczeniu dzikiej natury Prowansji. Samotny młodzieniec, ukazany tyłem do widza nad brzegiem rzeki Arc, stoi z dumnie wyprostowanymi plecami, kontemplując taflę wody i daleki krajobraz. Cézanne odrzucił akademicki erotyzm i salonowe wygładzenie formy, przekształcając ludzkie ciało w monumentalny, architektoniczny filar, który zrasta się z pniami sosen i chłodnym nurtem rzeki w nierozerwalną jedność kosmiczną.
Akt męski jako architektura i rzeźba
Motyw kąpiących się (les baigneurs) towarzyszył Paulowi Cézanne'owi przez całe życie, stając się jego najważniejszą obsesją artystyczną. Malarz pragnął połączyć klasyczną harmonię antycznego aktu z surową prawdą prowansalskiego pejzażu.
Postać stojącego młodzieńca zachwyca monumentalizmem. Szerokie ramiona, mocny zarys łopatek i wyrazisty kontur bioder zostały wymodelowane z siłą godną rzeźb Michała Anioła.
Cézanne zrezygnował z indywidualnych rysów twarzy – postać widziana od tyłu staje się figurą uniwersalną, uosobieniem człowieka pierwotnego, żyjącego w doskonałej symbiozie z otaczającym go światem.
Olej na płótnie
Paryż / Londyn
Wspomnienia z rzeki Arc i przyjaźń z Zolą
Dla Cézanne'a motyw kąpiących się chłopców był nierozerwalnie związany ze wspomnieniami beztroskiej młodości spędzonej w Aix-en-Provence z najserdeczniejszym przyjacielem, Emilem Zolą. Obaj godzinami pływali w rzece Arc, recytując poezje Wergiliusza i marząc o podboju Paryża.
Paleta barwna obrazu opiera się na wyrafinowanej harmonii błękitów, szarości, stłumionych zieleni i ciepłych tonów cielistych. Woda i ciało wzajemnie przenikają się refleksami świetlnymi.
Płótno to wywarło kolosalny wpływ na młodego Henriego Matisse'a, który kupił jeden z obrazów Cézanne'a z kąpiącymi się za ostatnie pieniądze, nazywając go swoją „duchową opoką”.
„Ciało ludzkie jest jak świątynia – ma swoje kolumny, sklepienia i własny, niezmienny rytm w przestrzeni.”
Duma paryskiego Musée d'Orsay
„Kąpiący się na stojąco” to dzieło o wielkiej sile wyrazu, stanowiące kwintesencję dojrzałego geniuszu Cézanne'a.
W Musée d'Orsay w Paryżu płótno to zachwyca monumentalną powagą i spokojem, pozostając jednym z najważniejszych ogniw w ewolucji aktu w sztuce europejskiej.
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji Musée d'Orsay w Paryżu, w sekcji poświęconej wielkim postimpresjonistom.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Kąpiący się na stojąco, widziany z tyłu”
Wprowadź do swojego wnętrza antyczną godność, monumentalny spokój i rzeźbiarski kunszt ojca nowoczesnego malarstwa. Nasza autorska kolekcja z motywem dzieła Paula Cézanne'a to wysublimowany wybór dla miłośników czystej formy i polskiego rzemiosła najwyższej próby.
