La Fornarina (Portret młodej kobiety) – La Fornarina (Ritratto di giovane donna) (ok. 1520)
Rafael Santi namalował „La Fornarinę” około 1520 roku w Rzymie, pod koniec życia. Portret przedstawia półnagą młodą kobietę w turbanie, z bransoletą na ramieniu, na której widnieje podpis malarza. Obraz należy do Galerii Narodowej Sztuki Dawnej w Palazzo Barberini w Rzymie.
Rafael Santi (1483–1520), La Fornarina (Portret młodej kobiety) (ok. 1520) · Galleria Nazionale d'Arte Antica, Palazzo Barberini, Rzym.
Kim była kobieta z portretu?
Według tradycji modelką była Margherita Luti, córka piekarza z rzymskiego Zatybrza (Trastevere). Stąd przydomek „Fornarina”, czyli „piekareczka”. To jednak tradycja, a nie udokumentowany fakt. Nazwa „Fornarina” nie pojawia się w źródłach przed XVIII wiekiem i pochodzi z podpisu pod rycinę z lat siedemdziesiątych tego stulecia.
Część badaczy w ogóle kwestionuje tę identyfikację. Giuliano Pisani uważa, że kobieta była zwykłą modelką, a obraz przedstawia Wenus Niebiańską. Ministerstwo kultury Włoch również odczytuje postać jako Wenus: gesty dłoni nawiązują do typu Wenus wstydliwej, okrywającej się ręką.
ArtystaRafael Santi (1483–1520)
DziełoLa Fornarina (Portret młodej kobiety) (ok. 1520) La Fornarina (Ritratto di giovane donna)
Technikaolej na desce, 87 × 63 cm
Gdzie jest oryginałGalleria Nazionale d'Arte Antica, Palazzo Barberini, Rzym
Co oznacza bransoleta z napisem „Raphael Urbinas”?
Na lewym ramieniu kobiety widać niebieską opaskę ze złotym napisem „RAPHAEL VRBINAS”, czyli „Rafael z Urbino”. To podpis malarza. Włoskie źródła określają bransoletę jako pieczęć miłości, a ministerstwo kultury łączy ją, podobnie jak mirt i gałązkę pigwy w tle, z symboliką miłości i płodności. Mirt był w starożytności rośliną poświęconą Wenus.
Na palcu lewej dłoni kobiety znajdował się pierścień z rubinem, który później zamalowano. Ten szczegół stał się podstawą hipotezy o potajemnym ślubie Rafaela z modelką. Nie ma jednak dokumentów, które by ją potwierdzały, i nie wiadomo, kto ani dlaczego zamalował pierścień.
Co pokazały badania obrazu?
Prześwietlenia promieniami rentgenowskimi wykazały, że obraz powstawał w dwóch etapach. Pierwotnie tło stanowił pejzaż w stylu Leonarda da Vinci, który później zastąpiono gęstym krzewem mirtu. Niektórzy badacze łączą pierwotną wersję z zaginionym dziełem Leonarda, tak zwaną „Monną Vanną”.
Autorstwo obrazu jest dyskutowane od 1799 roku. Część badaczy uważa go za dzieło powstałe w rzymskiej pracowni Rafaela, przy możliwym udziale jego ucznia Giulia Romana. Według jednej z hipotez obraz był w pracowni w chwili śmierci Rafaela w 1520 roku, a Giulio Romano miał go później przemalować i sprzedać. Datowanie też nie jest jednolite: włoskie ministerstwo kultury podaje około 1520 roku, inne opracowania lata 1518–1519.
Jak obraz trafił do Palazzo Barberini?
Najstarsza znana wzmianka pochodzi z 1595 roku. W liście do cesarza Rudolfa II opisano obraz w zbiorach Cateriny Nobili Sforzy di Santa Fiora jako nagą kobietę „ritratta dal vivo”, czyli portretowaną z natury. Po śmierci hrabiny w 1605 roku przeszedł na jej zięcia, Giovanniego Boncompagniego, księcia Sory.
Od 1642 roku obraz figuruje w inwentarzach rodu Barberinich. Ród Sforza di Santa Fiora był pierwszym właścicielem pałacu, który później stał się Palazzo Barberini. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XX wieku obraz przez kilka lat eksponowano w Galerii Borghese. Dziś należy do Galerii Narodowej Sztuki Dawnej (Gallerie Nazionali di Arte Antica) w Palazzo Barberini. To olej na desce o wymiarach 87 × 63 cm.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „La Fornarina (Portret młodej kobiety)”?
Galleria Nazionale d'Arte Antica, Palazzo Barberini, Rzym.
W Galerii Narodowej Sztuki Dawnej w Palazzo Barberini w Rzymie. W inwentarzach rodu Barberinich obraz figuruje od 1642 roku.
Czy na obrazie jest kochanka Rafaela?
Tradycja wskazuje Margheritę Luti, córkę piekarza z Zatybrza, ale nie ma na to dokumentów. Część badaczy uważa, że obraz przedstawia Wenus, a nie konkretną osobę.
Jaką techniką i kiedy namalowano obraz?
To olej na desce o wymiarach 87 × 63 cm. Powstał około 1520 roku, niektóre opracowania podają lata 1518–1519.
Produkty z obrazem „La Fornarina (Portret młodej kobiety)”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
