Renesans Włoski · Antyczny Wdzięk i Rytm Trzech Bóstw
Trzy gracje (ok. 1504–1505)
Kameralne, pełne poezji i klasycznej harmonii arcydzieło „Trzy gracje” (Tre Grazie) młodego Rafaela Santiego to jedna z najbardziej urzekających interpretacji antycznego mitu w całym malarstwie renesansowym. Powstały podczas florenckiego pobytu mistrza obrazek na desce ukazuje trzy mityczne boginie wdzięku, czystości i radości – Aglaję, Eufrozynę i Talię – złączone w intymnym, tanecznym kręgu. Trzymając w dłoniach złote jabłka z mitycznego ogrodu Hesperyd, nimfy uosabiają cnoty kobiecego piękna i doskonałości moralnej, odzwierciedlając młodzieńczą wiarę Rafaela w czystą, neoplatońską harmonię ludzkiego ciała.
Rafael Santi, Trzy gracje (ok. 1504–1505) · Zbiory: Musée Condé, Château de Chantilly.
Złote jabłka z ogrodu Hesperyd
Motyw trzech splecionych dłońmi nagich kobiet wywodzi się ze starożytnej rzeźby greckiej i rzymskiej, którą Rafael Santi studiował z zachwytem podczas swoich podróży po Italii. Malarz nadał antycznemu wzorcowi niezwykłą delikatność i dziewczęcy wdzięk.
Dwie skrajne boginie ukazane są od przodu, natomiast środkowa odwrócona jest tyłem do widza, co tworzy idealny rytm przestrzenny i pozwala na wieloaspektowe studium piękna kobiecej anatomii.
W dłoniach każdej z Gracji spoczywają złote kule – alegoria nieśmiertelności, nagrody za cnotę oraz symbolu złotych jabłek strzeżonych przez nimfy Hesperydy na krańcu antycznego świata.
MalarzRafael Santi (1483–1520)
Dzieło i technikaTrzy gracje (Tre Grazie / The Three Graces) (ok. 1504–1505) Olej na desce
Kolekcja muzealnaMusée Condé (Château de Chantilly) Chantilly, Francja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Dyptyk ze „Snem rycerza” i neoplatońska harmonia
Badacze są zgodni, że „Trzy gracje” stanowiły pierwotnie prawe skrzydło alegorycznego dyptyku – lewym był słynny „Sen rycerza” (obecnie w National Gallery w Londynie). Razem tworzyły filozoficzny traktat o wyborze między życiem cnotliwym a zmysłowym.
Karnacja postaci mieni się subtelnymi, perłowymi odcieniami kości słoniowej i różu, wymodelowanymi miękkim, przejrzystym laserunkiem na tle łagodnego, umbryjskiego pejzażu z meandrującą rzeką i błękitnymi wzgórzami.
Niewielki format dzieła (zaledwie 17 na 17 centymetrów) podkreśla jego intymny, prywatny charakter – obraz był przeznaczony do osobistej kontemplacji w zaciszu humanistycznego gabinetu (studiolo).
“
„Czysty wdzięk nie potrzebuje ozdób ani złota – jego siła tkwi w prostocie i nieskażonej prawdzie natury.”
Perła renesansowego miniaturyzmu
„Trzy gracje” to jedno z najbardziej poetyckich i doskonałych formalnie dzieł wczesnego okresu twórczości Rafaela.
W Musée Condé w Chantilly dzieło to zachwyca kunsztem detalu i liryzmem, pozostając nieprzemijającym wzorcem klasycznego wdzięku i kobiecej harmonii.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w Musée Condé w zabytkowym Château de Chantilly we Francji.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Trzy gracje”
Wnieś do swojego domu antyczną lekkość, subtelną harmonię trzech cnót i ponadczasowy wdzięk renesansowego arcydzieła Rafaela Santiego. Nasza kolekcja z motywem „Trzech gracji” to propozycja dla miłośników wyrafinowanej klasyki, spokoju i polskiego kunsztu wykonania.
