Renesans Włoski · Siostrzany Pojedynek, Szachy i Dumna Służąca
Gra w szachy (1555)
Olśniewający nowatorstwem, niezwykłą świeżością obyczajową i żywym dynamizmem emocji obraz „Gra w szachy” z 1555 roku to bezsprzecznie najsłynniejsze i najbardziej podziwiane arcydzieło Sofonisby Anguissoli. Namalowane przez młodą malarkę w rodzinnej Cremonie płótno uwiecznia jej trzy młodsze siostry – Lucię, Minervę i małą Europę – podczas partii królewskiej gry w cieniu rozłożystego dębu, w asyście wiernej, wiekowej służącej. Widz staje się świadkiem niezwykłej wymiany spojrzeń i uśmiechów: starsza Lucia właśnie wygrywa partię, z dumą spoglądając na stojącą obok Minervę, która gestem dłoni komentuje ruch na szachownicy, podczas gdy najmłodsza Europa śmieje się szczerze do sióstr. Dzieło to znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu, stanowiąc jeden z najcenniejszych skarbów malarstwa renesansowego w Polsce.
Sofonisba Anguissola, Gra w szachy (1555) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Poznaniu (MNP).
Przełom w malarstwie scen rodzajowych i portretu
W połowie XVI wieku nikt w Europie nie malował w ten sposób portretów rodzinnych: zamiast sztywnych, oficjalnych póz Sofonisba Anguissola stworzyła scenę pełną życia, energii i autentycznego rodzinnego ciepła.
Szachy były wówczas grą kojarzoną z męskim intelektem, strategią wojenną i polityczną kalkulacją. Ukazanie młodych dziewcząt z zapałem oddających się tej intelektualnej rozrywce było odważnym manifestem równości umysłowej kobiet renesansu.
Mistrzowskie zróżnicowanie wieku i emocji postaci zachwyciło samego Giorgio Vasariego, który podczas wizyty w domu rodziny Anguissola w Cremonie zanotował, że postacie na obrazie wydają się naprawdę żywe i zdolne do mowy.
MalarzSofonisba Anguissola (ok. 1532–1625)
Dzieło i technikaGra w szachy (Il gioco degli scacchi) (1555) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Poznaniu Poznań, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Harmonia spojrzeń, pejzaż i bogactwo brokatu
Kompozycja obrazu opiera się na genialnym łańcuchu spojrzeń: wzrok widza wędruje od roześmianej małej Europy ku Minervie, stamtąd ku Lucii, która spogląda prosto z płótna na swą starszą siostrę malującą ten obraz.
W tle rozpościera się malowniczy, błękitny pejzaż z zamkiem i górskimi szczytami, malowany w manierze szkoły weneckiej i niderlandzkiej, z subtelną perspektywą powietrzną.
Stroje dziewcząt zachwycają bogactwem: ciężkie adamaszki, jedwabie z perłowymi przeszyciami oraz orientalny dywan pokrywający stół szachowy świadczą o kunszcie malarskim najwyższej próby i wyrafinowanym guście rodu.
“
„Życie jest niczym partia szachów – wymaga mądrości, odwagi i uśmiechu w każdej chwili rozgrywki.”
Światowy klejnot w polskich zbiorach
Ekspozycja w poznańskim Muzeum Narodowym przyciąga miłośników sztuki z całego globu, pragnących na własne oczy zobaczyć ten renesansowy fenomen.
Tekstylia z reprodukcją „Gry w szachy” wniosą do Twojego domu niezwykłą radość, siostrzane ciepło oraz szlachetny, humanistyczny urok, idealnie ozdabiając rodzinne salony i pokoje dzienne.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło stanowi najcenniejszy renesansowy eksponat w Muzeum Narodowym w Poznaniu, będąc chlubą Galerii Sztuki Europejskiej.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Gra w szachy”
Otocz się radością, siostrzaną czułością i intelektualnym blaskiem najsłynniejszego obrazu Sofonisby Anguissoli. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Gry w szachy” to hołd dla polskiego skarbu muzealnego i mistrzostwa rodzimej manufaktury.
