Renesans Włoski · Król Hiszpanii, Różaniec i Chłód Habsburskiego Dworu
Portret Filipa II (1565)
Majestatyczny, pełen politycznej powagi i psychologicznej przenikliwości „Portret Filipa II” z 1565 roku to jedno z najważniejszych oficjalnych dzieł stworzonych przez Sofonisbę Anguissolę podczas jej długoletniego pobytu na hiszpańskim dworze królewskim w Madrycie. Władca globalnego imperium, nad którym nigdy nie zachodziło słońce, został uwieczniony w charakterystycznym dla siebie, surowym stroju: czarnym aksamitnym kaftanie z futrzanym kołnierzem, śnieżnobiałej kryzie oraz czarnym berecie. W dłoniach monarcha trzyma różaniec z ciemnych koralików, a na jego piersi lśni zawieszony na wstędze Order Złotego Runa. Anguissola stworzyła wizerunek władcy pobożnego, powściągliwego i w pełni świadomego ogromu ciążącej na nim odpowiedzialności historycznej.
Sofonisba Anguissola, Portret Filipa II (1565) · Zbiory: Museo del Prado w Madrycie.
Ulubiona portrecistka hiszpańskiej korony
Gdy Sofonisba przybyła do Madrytu w 1559 roku, hiszpański dwór Habsburgów słynął z rygorystycznego, niemal zakonnego ceremoniału i chłodnego, zdystansowanego stylu bycia, który paraliżował wielu zagranicznych gości.
Młoda Włoszka szybko zaskarbiła sobie bezgraniczne zaufanie królowej Elżbiety de Valois oraz samego króla Filipa II, stając się nieformalną nadworną portrecistką monarchów i ich dzieci, cieszącą się niezwykłymi przywilejami.
W przeciwieństwie do pompatycznych, wojennych portretów pędzla Tycjana, Anguissola ukazała Filipa II od strony bardziej ludzkiej i intymnej: jako człowieka zamyślonego, surowego dla samego siebie, szukającego duchowego oparcia w modlitwie i wierze katolickiej pośród nieustannych wojen.
MalarzSofonisba Anguissola (ok. 1532–1625)
Dzieło i technikaPortret Filipa II (Retrato de Felipe II) (1565) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuseo del Prado Madryt, Hiszpania
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Hiszpańska czerń i blask Złotego Runa
Dominującym kolorem obrazu jest głęboka, aksamitna czerń – barwa hiszpańskiej mody dworskiej, symbolizująca powagę, religijność i ascetyczny rygor katolickiego monarchy w dobie kontrreformacji.
Artystka z niezwykłą maestrią zróżnicowała odcienie i faktury tkanin: matowy aksamit płaszcza, lśniący jedwab rękawów oraz miękkość ciemnego futra tworzą bogatą grę powierzchni w obrębie ciemnej tonacji.
Na tym powściągliwym tle lśnią złociste ogniwa łańcucha Orderu Złotego Runa oraz perłowa biel kryzy, która stanowi idealną ramę dla bladej, skupionej twarzy króla o przenikliwych, jasnych oczach, patrzących w dal z chłodną godnością i niezłomną wolą.
“
„Władca nie potrzebuje korony ze złota, by budzić szacunek; jego siła tkwi w spojrzeniu i wierności Bogu.”
Królewski majestat w aranżacji salonu
Wystawiany w prestiżowym madryckim Museo del Prado portret Filipa II to bezcenny dokument epoki Złotego Wieku Hiszpanii i habsburskiego uniwersum.
Współczesne wnętrza ozdobione motywem tego portretu zyskują niezwykłą dostojność, historyczny splendor i szlachetny umiar, idealnie współgrając ze skórzanymi meblami, ciemnym dębem i mosiądzem, tworząc atmosferę elitarności.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno stanowi jeden z najważniejszych portretów królewskich w zbiorach Museo del Prado w Madrycie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Portret Filipa II”
Wprowadź do swoich wnętrz potęgę, dostojeństwo i historyczny autorytet królewskiego Madrytu. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Portretu Filipa II” Sofonisby Anguissoli to hołd dla renesansowego mistrzostwa w najlepszym polskim wydaniu.
