Vincent Van Gogh – Martwa natura: wazon z piętnastoma słonecznikami
Żółty Dom w Arles · Symfonia Światła i Przyjaźni
Słoneczniki – Martwa natura z piętnastoma słonecznikami (1888)
W upalne sierpniowe południe 1888 roku w prowansalskim Arles Vincent van Gogh malował z gorączkową pasją, jakiej świat sztuki wcześniej nie widział. „Słoneczniki” (Martwa natura z piętnastoma słonecznikami) to najsłynniejszy hymn na cześć słońca, życia i przyjaźni w całych dziejach nowożytnego malarstwa: żółte kwiaty w glinianym wazonie płoną na tle słonecznożółtej ściany w nieskończonej gamie tonów złota, ochry i miodu. Przygotowując pokój na przyjazd Paula Gauguina, Vincent pragnął powitać go eksplozją czystego światła, tworząc dzieło, które na zawsze zdefiniowało jego artystyczną tożsamość.
Vincent van Gogh, Martwa natura: wazon z piętnastoma słonecznikami (1888) · Zbiory: The National Gallery w Londynie.
Prowansalskie słońce i oczekiwanie na Gauguina
W sierpniu 1888 roku Vincent van Gogh z niecierpliwością wyczekiwał przyjazdu Paula Gauguina do wynajętego Żółtego Domu na Place Lamartine. Chciał, aby gościnny pokój przyjaciela emanował ciepłem i natchnieniem. Postanowił stworzyć cykl dekoracyjnych płócien przedstawiających słoneczniki – kwiaty, które w palącym słońcu południa rosły wzdłuż prowansalskich dróg.
Vincent musiał pracować niezwykle szybko, zanim kwiaty zwiędną pod wpływem letnich upałów. Wstawał o świcie i malował całymi godzinami w pełnym skupieniu, nakładając farbę grubymi, rzeźbiarskimi warstwami (impasto).
Dzieło stało się bezprecedensowym eksperymentem kolorystycznym: malarz zastosował odważną symfonię ton w ton, zestawiając żółte kwiaty z żółtym wazonem i złocistym tłem.
MalarzVincent van Gogh (1853–1890)
Dzieło i technikaMartwa natura: wazon z piętnastoma słonecznikami (1888) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaNational Gallery Londyn, Wielka Brytania
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Cykl życia i rewolucja żółcieni chromowej
Uważne spojrzenie na wazon ujawnia, że Van Gogh nie namalował idealnego bukietu z kwiaciarni. Każdy z piętnastu słoneczników znajduje się w innej fazie wegetacji: od młodych, ledwo otwartych pąków, przez kwiaty w pełni rozkwitu z bujnymi koronami płatków, aż po dojrzałe, wyschnięte główki pełne nasion.
W ten sposób martwa natura stała się głęboką metaforą przemijania i odradzania się natury (vanitas).
Niezwykły blask obrazu był możliwy dzięki zastosowaniu nowo wynalezionego pigmentu chemicznego – żółcieni chromowej. Choć z biegiem dekad barwnik ten nieco ściemniał, kompozycja wciąż promieniuje niezwykłą, wewnętrzną energią.
“
„Słonecznik jest w pewnym sensie mój. Żółty to nie tylko kolor; to sam blask słońca, to miłość, która ogrzewa duszę człowieka.”
Duma londyńskiej National Gallery
Zakupione w 1924 roku za pośrednictwem funduszu Courtaulda, „Słoneczniki” stały się jedną z najcenniejszych i najbardziej rozpoznawalnych pereł londyńskiej The National Gallery.
Obraz ten pozostaje uniwersalnym symbolem optymizmu, radości tworzenia i zachwytu nad prostym pięknem przyrody. Przyciąga miliony ludzi z całego świata, przypominając, że prawdziwe słońce świeci w sercu człowieka niezależnie od życiowych burz.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w stałej ekspozycji The National Gallery w Londynie. Drugą słynną wersję słoneczników przechowuje Van Gogh Museum w Amsterdamie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Martwa natura: wazon z piętnastoma słonecznikami”
Rozświetl swój każdy dzień złotym blaskiem prowansalskiego słońca i legendarną energią „Słoneczników” Vincenta van Gogha. Nasza autorska kolekcja toreb i tekstyliów to połączenie najsłynniejszego motywu w dziejach malarstwa z bezkompromisową jakością polskiego krawiectwa.
