Taras kawiarni w nocy – Caféterras bij nacht (Place du Forum) (fr. Terrasse du café le soir) (1888)
Vincent van Gogh namalował „Taras kawiarni w nocy” około 16 września 1888 roku w Arles, na placu du Forum. Obraz przedstawia oświetlony na żółto taras kawiarni pod granatowym, gwiaździstym niebem. Oryginał należy do Kröller-Müller Museum w Otterlo w Holandii.
Vincent van Gogh (1853–1890), Taras kawiarni w nocy (1888) · Kröller-Müller Museum, Otterlo.
Jak powstał „Taras kawiarni w nocy”?
Van Gogh od dawna chciał namalować nocną scenę, ale nie w czerniach i szarościach, tylko w pełnych kolorach. We wrześniu 1888 roku w Arles zrobił to na miejscu, w ciemności, bo jak podkreśla Kröller-Müller Museum, w nocy barwy wyglądają inaczej niż za dnia. Malarz rozstawił sztalugę w północno-wschodnim rogu placu du Forum.
W liście do siostry Willemien, pisanym 9 i około 14 września 1888 roku, przyznał, że ogromnie lubi malować nocą w plenerze. Dodał, że woli malować motyw od razu na płótnie, niż najpierw rysować go za dnia. Kawiarnia, którą przedstawił, to według komentarzy do listów Grand Café du Forum.
ArtystaVincent van Gogh (1853–1890)
DziełoTaras kawiarni w nocy (1888) Terrasse du café le soir (Place du Forum)
Technikaolej na płótnie, 80,7 × 65,3 cm
Gdzie jest oryginałKröller-Müller Museum, Otterlo
Co przedstawia obraz?
Na tarasie przy stolikach siedzą małe postacie pijących gości. Van Gogh opisał w liście do siostry, że wielka żółta latarnia oświetla taras, fasadę i chodnik, a jej światło pada nawet na bruk. Kamienice przy ulicy uciekającej w głąb są ciemnoniebieskie lub fioletowe, a nad nimi rozciąga się niebieskie niebo usiane gwiazdami.
W tym samym liście napisał: „To jest obraz nocy bez czerni”. Według muzeum najbardziej uderza kontrast między ciepłymi żółciami, zieleniami i pomarańczami pod markizą a głębokim błękitem nieba, wzmocnionym przez ciemnoniebieskie domy. Malarz był z tego efektu zadowolony. Pisał, że żółte i pomarańczowe światło gazowe sprawia, że błękit wydaje się intensywniejszy.
Pierwsze gwiaździste niebo van Gogha
To pierwszy obraz, na którym van Gogh namalował rozgwieżdżone niebo. W tym samym miesiącu powstała „Gwiaździsta noc nad Rodanem”, a rok później „Gwiaździsta noc”. Pod koniec września 1888 roku pisał do Theo, że wychodzi nocą malować gwiazdy.
Według Kröller-Müller Museum późniejsze badania astronomiczne wykazały, że artysta wiernie oddał układ gwiazd widoczny w nocy z 16 na 17 września 1888 roku.
Gdzie można zobaczyć oryginał?
Obraz należy do Kröller-Müller Museum w Otterlo w Holandii (numer inwentarzowy KM 108.565). To olej na płótnie o wymiarach 80,7 × 65,3 cm. Płótno nie jest sygnowane. W katalogu dzieł van Gogha ma numer F467 (JH1580).
Na pierwszej wystawie w 1891 roku obraz pokazano pod tytułem „Kawiarnia wieczorem” („Café, le soir”). Plac du Forum w Arles odnowiono w latach 1990–1991 tak, by przypominał widok z obrazu.
