Prowansalska Noc · Gwiazdy Nad Place du Forum w Arles
Taras kawiarni w nocy – Cafe Terrace at Night (1888)
Pewnego wrześniowego wieczoru 1888 roku na brukowanym Place du Forum w prowansalskim Arles Vincent van Gogh rozstawił sztalugi pod rozgwieżdżonym niebem, tworząc jedno z najbardziej nastrojowych i promiennych płócien w dziejach impresjonizmu. „Taras kawiarni w nocy” (Cafe Terrace at Night) to triumf światła nad ciemnością: oświetlona wielką latarnią naftową żółta weranda kawiarni rozlewa ciepły blask na bruk, podczas gdy w tle rozpościera się głęboki, fioletowoniebieski aksamit nocy usiany jasnymi gwiazdami. Malarz udowodnił, że noc potrafi być nieskończenie bogatsza w kolory niż najjaśniejszy dzień.
Vincent van Gogh, Taras kawiarni w nocy (Place du Forum w Arles) (1888) · Zbiory: Kröller-Müller Museum w Otterlo (Holandia).
Plener nocny i pierwsze spotkanie z gwiazdami
Malowanie nocnego pejzażu wprost z natury było w XIX wieku niezwykle rzadkim i trudnym wyzwaniem technicznym. Większość malarzy tworzyła nokturny w pracowniach z pamięci. Jednak Vincent van Gogh pragnął bezpośredniego kontaktu z tajemnicą prowansalskiej nocy.
Rozstawił sztalugę na rogu placu, pracując przy świetle kawiarnianej lampy gazowej i świec przymocowanych do ronda słomkowego kapelusza. Był to pierwszy raz, gdy Vincent uwiecznił gwiaździste niebo, które wkrótce stało się jego największą obsesją twórczą.
W liście do siostry pisał z zachwytem: „Sprawia mi ogromną radość malowanie nocy na samym miejscu. Dawniej malowano noc po uprzednim narysowaniu w dzień, ale ja wolę malować rzecz od razu”.
MalarzVincent van Gogh (1853–1890)
Dzieło i technikaTaras kawiarni w nocy (Cafe Terrace at Night) (1888) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaKröller-Müller Museum Otterlo, Holandia
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Noc bez czerni i ciepło żółtego światła
Największą innowacją obrazu było całkowite wyeliminowanie koloru czarnego. Zamiast ponurej czerni, Van Gogh zbudował noc z nasyconych błękitów, fioletów, indygo i szmaragdowej zieleni.
Taras kawiarni świeci intensywną żółcią siarkową i cytrynową, tworząc oazę bezpieczeństwa i towarzyskiego ciepła pośród chłodu ulicy. Pomiędzy stolikami spacerują eleganccy mieszkańcy Arles, a podświetlona brukowana ulica mieni się odcieniami różu i fioletu.
Perspektywa prowadzi wzrok w głąb ciemnej uliczki, ponad którą rozbłyskają gwiazdy przypominające małe, złote kwiaty rozsypane na granatowym jedwabiu.
“
„Oto obraz nocy bez odrobiny czerni. Jest tu tylko piękny błękit, fiolet i zieleń, a w tym rozświetlonym otoczeniu siarkowa żółć i cytrynowa zieleń.”
Skarb muzeum w Otterlo
„Taras kawiarni w nocy” to jedno z najbardziej czarujących i optymistycznych dzieł w całym dorobku holenderskiego geniusza. Emanuje romantyzmem, gościnnością i magią letnich wieczorów.
Obraz znajduje się w stałej ekspozycji słynnego Kröller-Müller Museum w holenderskim Otterlo, pośród lasów parku narodowego De Hoge Veluwe. Stanowi niedościgniony wzór mistrzostwa koloru, zachwycając kolejne pokolenia swym niegasnącym, złotym blaskiem.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło można podziwiać w Kröller-Müller Museum w Otterlo (Holandia). Równie bogate archiwalia i pamiątki z pobytu artysty w Arles posiada Van Gogh Museum w Amsterdamie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Taras kawiarni w nocy”
Zanurz się w romantyczną atmosferę prowansalskiego wieczoru, ciepły blask latarni i głęboki błękit rozgwieżdżonego nieba. Nasza kolekcja toreb i akcesoriów z motywem „Tarasu kawiarni w nocy” Vincenta van Gogha to propozycja pełna poezji, uszyta z sercem w Polsce.
