Romantyzm Angielski · Szwajcarskie Alpy, Jezioro Czterech Kantonów i Narodziny Światła
Błękitny Rigi, wschód słońca (1842)
Uznawany za jeden z najwspanialszych, najbardziej poetyckich i uduchowionych pejzaży w historii światowego malarstwa akwarelowego „Błękitny Rigi, wschód słońca” (The Blue Rigi, Sunrise) Williama Turnera powstał w 1842 roku po powrocie mistrza ze Szwajcarii. Malowany z perspektywy wód Jeziora Czterech Kantonów widok monumentalnego masywu góry Rigi o świcie to zachwycające studium przejścia nocy w poranek. Góra majaczy w chłodnej, indygowej mgle, podczas gdy pierwsze promienie słońca barwią niebo na odcienie złota, różu i sepii, odbijając się w gładkiej jak lustro tafli jeziora, po której bezszelestnie mknie samotna łódź rybacka. Dzieło to stanowi absolutne apogeum dojrzałego geniuszu Turnera, wyprzedzające impresjonizm o ponad trzy dekady.
William Turner, Błękitny Rigi, wschód słońca (1842) · Zbiory: Tate Britain w Londynie.
Fascynacja Lucerną i alpejskim żywiołem
W latach 1841–1844 William Turner odbył kilka podróży do Szwajcarii, zatrzymując się w Lucernie; wstawał wówczas przed świtem, by obserwować, jak światło słoneczne budzi do życia alpejskie szczyty.
Góra Rigi stała się jego obsesją artystyczną – namalował całą serię jej wizerunków w różnych porach dnia i stanach atmosferycznych, z których „Błękitny Rigi” uchodzi za najbardziej wysublimowane i harmonijne osiągnięcie.
Po powrocie do Londynu artysta pokazał szkic swoim mecenasom, a gotową akwarelę zakupił zamożny kolekcjoner Elhanan Bicknell, co wywołało falę zachwytu wśród ówczesnych krytyków sztuki i znawców pejzażu.
MalarzWilliam Turner (1775–1851)
Dzieło i technikaBłękitny Rigi, wschód słońca (The Blue Rigi, Sunrise) (ok. 1835–1845) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaTate Britain (Clore Gallery) Londyn, Wielka Brytania
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Wirtuozeria akwarelowego laserunku i kosmiczny spokój
Turner osiągnął tu nieprawdopodobną głębię przestrzeni poprzez nakładanie niezliczonych, niemal przezroczystych warstw laserunkowych indygo, kobaltu oraz ciepłych ugrów, uzyskując efekt świetlistej mgły.
W lewym dolnym rogu kompozycji widoczna jest wystraszona kaczka poderwana do lotu z wody oraz strzelba myśliwska w łodzi, co przypomina o obecności człowieka w majestatycznym, niemal pierwotnym świecie przyrody.
Krytyk John Ruskin nazwał ten obraz „najczystszym i najdoskonalszym przykładem turnerowskiego widzenia prawdy natury”, w którym ziemska materia stapia się z niematerialną esencją porannego światła.
“
„Moim jedynym celem jest malować to, co widzę, i to, jak światło zmienia oblicze stworzenia.”
Klejnot kolekcji Tate Britain
Eksponowana w reprezentacyjnej Clore Gallery w Tate Britainakwarela stanowi punkt odniesienia dla wszystkich późniejszych mistrzów pejzażu nastrojowego na świecie.
Wprowadzenie tej subtelnej, mistycznej kompozycji do wnętrza wnosi niepowtarzalną aurę wyciszenia, głębię alpejskiego błękitu oraz szlachetny, poetycki spokój, idealnie harmonizując z nowoczesnymi i klasycznymi aranżacjami salonu.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło znajduje się w zbiorach galerii Tate Britain w Londynie w specjalnej Clore Gallery dedykowanej spuściźnie Turnera.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Błękitny Rigi, wschód słońca”
Otocz się mistycznym błękitem alpejskiego poranka, świetlistą mgłą i nieprzemijającym geniuszem Williama Turnera. Kolekcja tekstyliów z motywem „Błękitnego Rigi” to kwintesencja elegancji, harmonii i najwyższej próby polskiego rzemiosła.
