William Turner – Deszcz, para i prędkość - Wielka Zachodnia Kolej

Jaki most i jaką kolej namalował Turner?

Obraz pokazuje linię Great Western Railway, czyli Wielkiej Zachodniej Kolei, która łączyła Londyn z zachodnią Anglią. Według National Gallery widz patrzy na wschód, w stronę Londynu, a pociąg jedzie na zachód. Most to wiadukt w Maidenhead nad Tamizą, między Taplow a Maidenhead. Zaprojektował go inżynier Isambard Kingdom Brunel, a pociągi jeżdżą po nim od lipca 1839 roku.

Turner znał te okolice od dawna. Według opracowań poznawał ten odcinek Tamizy przez ponad trzydzieści lat. Obraz pokazał publicznie w 1844 roku na wystawie Royal Academy, choć mógł go namalować nieco wcześniej.

Co widać na obrazie „Deszcz, para i prędkość”?

W centrum z mgły i deszczu wyłania się ciemna lokomotywa. Według National Gallery to maszyna typu Firefly, która ciągnie otwarte wagony. Podróżowali nimi pasażerowie z najtańszymi biletami. Z komina unoszą się trzy niewielkie obłoczki pary. Muzeum przypomina, że ówczesne lokomotywy nie wytwarzały jeszcze wielkich chmur pary, znanych z późniejszych obrazów.

Po lewej stronie widać starszy, kamienny most drogowy z lat siedemdziesiątych XVIII wieku i małą łódkę na rzece. Przy prawej krawędzi, ledwie widoczny, idzie człowiek z pługiem zaprzężonym w konia. Na torach, mniej więcej w połowie ich długości, Turner domalował zająca. Dziś prawie go nie widać, bo farba z czasem stała się przezroczysta. Zająca dobrze widać na rycinie Roberta Brandarda z 1859 roku.

Turner kładł farbę krótkimi, szerokimi pociągnięciami. W środkowej i prawej górnej części obrazu nakładał grube warstwy szpachlą. Ulewę oddał grubą, szarawą masą farby, a prześwity słońca żółcienią chromową.

Co oznacza zając na torach?

Interpretacje są różne. George Leslie, który według relacji widział, jak Turner kończył obraz, twierdził, że to zając, a nie pociąg, miał wyrażać prędkość. Inni badacze widzą w nim zwierzę uciekające przed nową maszyną. Łódka i oracz to zajęcia powolne i dawne, zestawione z pędzącą koleją.

National Gallery uważa za mało prawdopodobne, by Turner chciał potępić nowoczesność. Interesował się techniką i współczesnym życiem, a pociąg i most uznał za godny temat dla malarstwa. Historyk sztuki John Gage nazwał obraz alegorią sił natury.

Gdzie można zobaczyć oryginał?

Obraz trafił do National Gallery w 1856 roku, w ramach zapisu Turnera dla narodu brytyjskiego (Turner Bequest). Ma numer inwentarzowy NG538 i wymiary 91 × 121,8 cm. Można go oglądać w gmachu muzeum przy Trafalgar Square w Londynie.