William Turner – Statek pasażerski Dort z Rotterdamu bez wiatru

Skąd Turner wziął temat obrazu?

W 1817 roku, po zakończeniu wojen napoleońskich, Turner wyruszył w podróż na kontynent. W drodze powrotnej przejeżdżał przez Dordrecht i spędził tam półtora dnia. Zrobił wtedy wiele szkiców ołówkiem. Obraz namalował już w Londynie, po powrocie w grudniu 1817 roku.

Według Yale Center for British Art kompozycja nawiązuje do obrazu Aelberta Cuypa „Maas pod Dordrechtem” z około 1650 roku. Dzieło to pokazano w Londynie w British Institution w 1815 roku. Turner przejął od Cuypa motyw statku pasażerskiego i odpowiedział na jego złote światło jeszcze bogatszą paletą. Według opracowań obraz mógł być też odpowiedzią na sukces innego malarza, Augustusa Walla Callcotta, i jego widoku londyńskiego portu.

Co przedstawia obraz?

Na gładkiej, prawie nieruchomej wodzie stoi statek pasażerski z Rotterdamu. Według muzeum to statek o nazwie „Swan” (Łabędź). Wiatr ustał, więc żagle wiszą bez ruchu, a na pokładzie tłoczą się pasażerowie. Do burty podpływają łodzie wiosłowe. Miejscowi sprzedawcy oferują pasażerom jedzenie i napoje. Statek i chmury odbijają się w tafli rzeki, a całą scenę wypełnia ciepłe, jasne światło.

Obraz jest duży, ma 157,5 × 233,7 cm. W prawym dolnym rogu Turner umieścił podpis i datę „JMW Turner RA 1818” oraz napis „Dort”. Obraz uważa się za najlepszy przykład wpływu holenderskiego malarstwa marynistycznego na twórczość Turnera.

Jak przyjęto obraz w 1818 roku?

Obraz wisiał na wystawie Royal Academy wiosną 1818 roku, obok jego obrazu poświęconego polu bitwy pod Waterloo. Gazeta „The Morning Chronicle” nazwała go jednym z najwspanialszych obrazów, jakie kiedykolwiek wystawiono. John Constable najpewniej miał na myśli właśnie ten obraz, gdy po latach wspominał płótno Turnera jako najpełniejsze dzieło geniuszu, jakie widział.

Losy obrazu i gdzie go zobaczyć

Jeszcze w 1818 roku obraz kupił Walter Fawkes z Farnley Hall, przyjaciel i mecenas Turnera. Cena wynosiła 500 gwinei. Według muzeum Fawkes był zadłużony i mógł nigdy za obraz nie zapłacić. Płótno wisiało w Farnley Hall i przechodziło w rodzinie Fawkesów przez niemal 150 lat.

W 1966 roku obraz kupił dla amerykańskiego kolekcjonera Paula Mellona londyńska firma marszandów Thomas Agnew & Sons. W 1977 roku Mellon podarował go Yale Center for British Art w New Haven, gdzie można go oglądać do dziś.