Romantyzm Brytyjski · Tragedia na Oceanie, Wzburzone Fale i Krwawy Zachód Słońca
Statek niewolniczy (1840)
Wstrząsający dramatyzmem, płonący apokaliptyczną czerwienią i nasycony potężnym gniewem moralnym obraz „Statek niewolniczy” (pełny tytuł: Slavers Throwing Overboard the Dead and Dying — Typhoon Coming On) to jedno z najważniejszych dzieł w całym dorobku Williama Turnera. Wystawione w Royal Academy w 1840 roku płótno nawiązuje do wstrząsającej historycznej zbrodni z 1781 roku na statku Zong, którego kapitan wyrzucił za burtę żywych i chorych afrykańskich niewolników, by wyłudzić odszkodowanie ubezpieczeniowe. W spienionych, wzburzonych falach oceanu unoszą się skute żelaznymi kajdanami ręce tonących ludzi, atakowane przez drapieżne ryby i morskie potwory, podczas gdy w tle oddala się żaglowiec na tle płonącego, krwistoczerwonego zachodu słońca zwiastującego nadejście niszczycielskiego tajfunu.
William Turner, Statek niewolniczy (1840) · Zbiory: Museum of Fine Arts w Bostonie (USA).
Abolicjonistyczny manifest i gniew moralny
Obraz powstał w czasie obrad Światowego Kongresu Przeciw Niewolnictwu w Londynie w 1840 roku i był bezpośrednim włączeniem się artysty w walkę o całkowite zniesienie handlu ludźmi na świecie.
Turner, znany ze swej wielkiej wrażliwości społecznej, przekształcił historyczny fakt w uniwersalny dramat kosmiczny: nadciągający tajfun jest niczym gniew samego Boga, który wkrótce pochłonie zbrodniczy statek na pełnym morzu.
Malarz opatrzył obraz własnym wierszem z poematu „Upadek nadziei”, w którym bezlitośnie potępiał chciwość handlarzy przedkładających zysk ze złota nad ludzkie życie, godność i niewinne cierpienie.
Płótno stało się jednym z najpotężniejszych manifestów humanitaryzmu w dziejach sztuki europejskiej.
MalarzWilliam Turner (1775–1851)
Dzieło i technikaStatek niewolniczy (The Slave Ship) (1840) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuseum of Fine Arts w Bostonie Boston, USA
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Piekło barw i potęga oceanicznego żywiołu
Kolorystyka dzieła poraża zmysłowym barbarzyństwem: płomienne oranże, krwawe szkarłaty i żółcie nieba zderzają się z ciemnymi, ołowianymi błękitami i morską zielenią spienionej fali.
W prawym dolnym rogu kompozycji z wody wyłania się pojedyncza noga w kajdanach otoczona chmarą drapieżnych ryb i mew – detal o niewiarygodnym ładunku grozy, bezbronności i bezsilności.
Gęsta, niemal rzeźbiarska faktura farby kładzionej z impetem tworzy wrażenie fizycznego wirowania wody i powietrza, wciągając widza w samo serce oceanicznej tragedii, przed którą nie ma ucieczki.
“
„Jeśli miałbym wskazać jedno dzieło, na którym opiera się nieśmiertelność Turnera, byłby to bez wahania Statek niewolniczy.”
Skarb Museum of Fine Arts w Bostonie
Od końca XIX wieku obraz zdobi zbiory prestiżowego bostońskiego Museum of Fine Arts, będąc jednym z najważniejszych dzieł sztuki europejskiej w Ameryce Północnej.
Wprowadzony do wnętrza jako luksusowy dodatek tekstylny, nadaje przestrzeni niesamowity ładunek emocjonalny, dramatyczną głębię oraz szlachetne, gorące barwy zachodzącego słońca ocalonego od zapomnienia.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno stanowi perłę bostońskiego Museum of Fine Arts, budząc podziw dla odwagi i moralnego zaangażowania Turnera.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Statek niewolniczy”
Dotknij bezkompromisowej potęgi romantyzmu, moralnego zaangażowania i malarskiej odwagi Williama Turnera. Ekskluzywne tekstylia ze „Statkiem niewolniczym” to propozycja dla koneserów ceniących w sztuce prawdę, pasję i mistrzowskie wykonanie.
