Zapisz na liście ulubionych
Stwórz nową listę ulubionych

Witkacy – Autoportret, 1918

Wojenny Sejsmograf · Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku, Petersburg i Carski Lejb-Gwardzista

Autoportret, 1918

Ociekający dramatyzmem historycznym, psychicznym napięciem i bezlitosną szczerością „Autoportret, 1918” to jeden z najważniejszych i najbardziej wstrząsających dokumentów malarskich w dorobku Stanisława Ignacego Witkiewicza. Powstały w 1918 roku portret rejestruje moment powrotu artysty do Polski po czterech latach spędzonych w ogarniętej wojną i krwawą rewolucją bolszewicką Rosji, gdzie służył jako oficer elitarnego carskiego Pułku Pawłowskiego. Oczy Witkacego płoną gorączkowym doświadczeniem chaosu dziejowego, a ostre, drapieżnie wyciosane rysy twarzy wyłaniają się z mrocznego tła jak widmo z frontowych okopów. Dzieło stanowi psychologiczny sejsmograf narodzin katastrofizmu Witkacego i zapowiedź jego rewolucyjnej teorii Czystej Formy, będąc bezcennym świadectwem w zbiorach Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku.

Witkacy – Autoportret, 1918
Stanisław Ignacy Witkiewicz (Witkacy), Autoportret, 1918 (1918) · Zbiory: Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (Biały Spichlerz).

Doświadczenie rewolucji i narodziny katastrofizmu

W 1918 roku Stanisław Ignacy Witkiewicz powrócił do wolnej Polski odmieniony – widział upadek imperium i narodziny totalitaryzmu.

Trauma rosyjska ukształtowała jego filozofię katastrofizmu: przeczucie końca kultury indywidualistycznej na rzecz zmechanizowanego mrowiska.

W portrecie z 1918 roku artysta jawi się jako świadek apokalipsy, który z popiołów historii wynosi absolutną bezkompromisowość twórczą.

Biały Spichlerz w Słupsku chroni ten unikalny pastel jako jedno z najważniejszych dzieł obrazujących przełomowy moment w biografii mistrza.

Dzieło stało się bezpośrednim impulsem do sformułowania Manifestu Formistów i odrodzenia polskiej awangardy międzywojennej.

Malarz Stanisław Ignacy Witkiewicz - Witkacy (1885–1939)
Dzieło i technika Autoportret, 1918 (ok. 1925–1934)
Pastel na papierze (Firma Portretowa „S.I. Witkiewicz”)
Kolekcja muzealna Muzeum Pomorza Środkowego w Słupsku (Biały Spichlerz)
Słupsk, Polska
Polska manufaktura Szyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)

Ogień źrenic, cynobrowy żar i cienie petersburskich nocy

Przeszywające spojrzenie Witkacego oddane zostało z niemal hipnotyczną siłą, magnetyzując każdego, kto stanie przed obrazem.

Kontrast głębokiego kobaltu tła z ognistym cynobrem i ciepłymi ugrami twarzy tworzy wibrację maksymalnego napięcia emocjonalnego.

Drapieżna geometria rysów zapowiada formizm – każdy załom kości policzkowej został zdefiniowany śmiałą, rzeźbiarską plamą pastelu.

Światło padające z boku modeluje profil z chirurgiczną ostrością, podkreślając powagę i determinację żołnierza i myśliciela.

Spontaniczność kreski i zróżnicowana faktura papieru nadają dziełu charakter intymnego, dramatycznego pamiętnika epoki.

“

„Widziałem, jak pękały fundamenty świata – jedyne, co może ocalić człowieka przed szaleństwem, to bezwzględna prawda sztuki.”

Potęga ekspresji, autentyzm i styl modern industrial

Portret emanuje potężną dawką ekspresji, psychologicznej głębi i nieugiętej siły ludzkiego ducha w obliczu historii.

Fenomenalnie pasuje do surowych loftów, nowoczesnych biur, męskich gabinetów, wnętrz minimalistycznych oraz designerskich salonów.

Tekstylia od Szyjemy Sztukę z tym dziełem to wyraz fascynacji historią, odwagą artystyczną i polskim mistrzostwem krawieckim.

Zbiory i ekspozycja

Oryginał w zbiorach muzealnych

Pastel z 1918 roku w słupskim Muzeum Pomorza Środkowego to kluczowe dzieło dla zrozumienia biografii i filozofii Witkacego.

Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Autoportret, 1918”

Dotknij płonącej historii i nieokiełznanej energii artystycznej Witkacego z przełomowego 1918 roku. Luksusowe tekstylia od Szyjemy Sztukę z tą reprodukcją wniosą do Twojego wnętrza wyrazisty charakter i polską jakość mistrzowską.

pixelpixel