Dolmen w śniegu – Hünengrab im Schnee (ok. 1807 (datowanie niepewne))
Caspar David Friedrich namalował „Dolmen w śniegu” prawdopodobnie około 1807 roku, jako jeden ze swoich pierwszych obrazów olejnych. Przedstawia megalityczny grobowiec na zaśnieżonym wzgórzu, otoczony trzema bezlistnymi dębami. Obraz należy do Galerie Neue Meister w Dreźnie i jest wystawiany w Albertinum.
Caspar David Friedrich (1774–1840), Dolmen w śniegu (ok. 1807 (datowanie niepewne)) · Galerie Neue Meister (Albertinum), Drezno.
Kiedy powstał obraz?
Najczęściej przyjmuje się rok 1807. Ta data opiera się na relacji Karla Schildenera, pierwszego znanego właściciela, który pisał, że to jeden z pierwszych obrazów olejnych Friedricha. Obraz rozwija motyw sepii „Grobowiec megalityczny nad morzem”, ukończonej na początku 1807 roku.
Datowanie nie jest jednak pewne. W kartotece norweskiego malarza Johana Christiana Dahla, późniejszego właściciela, obraz figuruje pod rokiem 1819. Historyk sztuki Werner Sumowski przypuszczał nawet, że istniały dwie podobne wersje. Z powodu sprzecznych informacji w literaturze ani tożsamość obrazu, ani jego datowanie nie są w pełni pewne.
ArtystaCaspar David Friedrich (1774–1840)
DziełoDolmen w śniegu (ok. 1807 (datowanie niepewne)) Hünengrab im Schnee
Technikaolej na płótnie
Gdzie jest oryginałGalerie Neue Meister (Albertinum), Drezno
Jaki grobowiec namalował Friedrich?
Wzorem był grobowiec megalityczny koło Gützkowa na Pomorzu Przednim. Friedrich narysował go dwukrotnie 19 marca 1802 roku, a z tego rysunku korzystał jeszcze w późniejszych pracach. Drzewa wziął z innych studiów, m.in. z rysunku dębu z 26 kwietnia 1804 roku ze szkicownika zwanego karlsruhskim.
Grobowiec już nie istnieje. Między 1809 a 1818 rokiem został wysadzony, najpewniej z polecenia burmistrza Gützkowa Johanna Balthasara Püttera, a kamienie wykorzystano jako materiał budowlany. Na miejscu, przy obecnej drodze B 111, znaleziono później resztki rozłupanych kamieni i kamienną siekierę.
Co przedstawia obraz i jak się go interpretuje?
W środku kompozycji leży grobowiec z ciężkim kamieniem nakrywowym. Otaczają go trzy stare dęby bez liści. Dwa rosną prosto i mają połamane korony, trzeci jest wygięty przez wiatr. W tle teren opada ku lasowi skrytemu w szarej mgle, a niebo rozjaśnia się ku górze.
Helmut Börsch-Supan widział w okaleczonych dębach symbol pogańsko-heroicznej postawy, w grobowcu znak pochowanego bohatera, a w zimie królestwo śmierci. Inni badacze czytali obraz patriotycznie, w kontekście klęski Prus pod Jeną i Auerstedt w 1806 roku i okupacji napoleońskiej. Börsch-Supan zaproponował też hipotezę, że obraz był pomyślany jako para dla „Widoku na dolinę Łaby”.
Jak obraz trafił do Drezna i gdzie go zobaczyć?
Od 1826 roku obraz należał do Karla Schildenera. W 1845 roku jego kolekcję sprzedano na aukcji w Lipsku, a obraz, opisany jako „Pejzaż zimowy z grobowcem megalitycznym, widok koło Gützkowa”, kupił Johan Christian Dahl. W 1905 roku drezdeńska galeria nabyła go ze spuścizny jego syna, Johanna Siegwalda Dahla.
Dziś obraz należy do Galerie Neue Meister w Państwowych Zbiorach Sztuki w Dreźnie (nr Gal.-Nr. 2196) i jest prezentowany w Albertinum. To olej na płótnie.
