Pejzaż zimowy z kościołem – Winterlandschaft mit Kirche (1811)
Caspar David Friedrich namalował „Pejzaż zimowy z kościołem” w 1811 roku. Obraz pokazuje ośnieżoną równinę z krucyfiksem wśród jodeł, modlącego się człowieka, który porzucił kule, i gotycki kościół we mgle. Znane są dwie niemal identyczne wersje: w Muzeum Sztuki i Historii Kultury w Dortmundzie oraz w National Gallery w Londynie.
Caspar David Friedrich (1774–1840), Pejzaż zimowy z kościołem (1811) · Museum für Kunst und Kulturgeschichte, Dortmund (druga wersja: National Gallery, Londyn).
Co przedstawia „Pejzaż zimowy z kościołem”?
Pierwszy plan zajmuje zwarta, śnieżna połać, która zamyka widzowi wejście w głąb obrazu. Pośrodku rosną jodły, a między nimi stoi krucyfiks. U jego podstawy, oparty o głaz, siedzi człowiek. Jego kule leżą porzucone na śniegu.
W tle, z ciemnej mgły, wyłania się sylwetka gotyckiego kościoła z wysokimi wieżami. Strzeliste kształty wież powtarzają kształty drzew. Nad mgłą niebo rozjaśnia słaba poświata, którą National Gallery opisuje jako znak świtu.
ArtystaCaspar David Friedrich (1774–1840)
DziełoPejzaż zimowy z kościołem (1811) Winterlandschaft mit Kirche
Technikaolej na płótnie, 33 × 45 cm
Gdzie jest oryginałMuseum für Kunst und Kulturgeschichte, Dortmund (druga wersja: National Gallery, Londyn)
Co oznaczają kule, jodły i kościół?
Muzeum w Dortmundzie odczytuje zimę jako symbol śmierci, która zawiera jednak obietnicę nowego życia. Kościół oznacza życie wieczne, a także wyidealizowaną przeszłość, w której Kościół, państwo, sztuka i życie tworzyły jedność. Człowiek u progu śmierci nie potrzebuje już kul, bo podtrzymuje go wiara.
National Gallery w Londynie zwraca uwagę na trzy jodły osłaniające krucyfiks, które przywodzą na myśl Trójcę Świętą. Zielone drzewa, świt i źdźbła trawy w śniegu muzeum łączy z nadzieją zmartwychwstania. Londyński obraz uchodzi za parę dla „Pejzażu zimowego” z tego samego roku, przechowywanego w Schwerinie, który pokazuje opustoszały, obumierający krajobraz.
Dlaczego istnieją dwie wersje obrazu?
Wersja dortmundzka jest w zbiorach muzeum od 1940 roku. Wersję londyńską odnaleziono w 1982 roku w kolekcji prywatnej, a National Gallery kupiła ją w 1987 roku. Był to pierwszy obraz Friedricha w brytyjskiej kolekcji publicznej. Dokumenty z XIX wieku wspominają tylko jedną wersję tej kompozycji, więc trzeba było ustalić, która jest pierwowzorem.
Badania National Gallery wykazały, że londyński obraz ma bardzo precyzyjny rysunek przygotowawczy, a kościół namalowano w nim wyraźnie, z bramą przed wejściem. W śniegu widać tam źdźbła trawy. W wersji z Dortmundu kościół jest tylko mglistą sylwetką, malarstwo jest swobodniejsze, a w podczerwieni nie widać rysunku pod farbą. National Gallery uznaje swój obraz za dzieło Friedricha, a dortmundzki za replikę, wykonaną przez samego artystę albo przez ucznia lub naśladowcę.
Gdzie zobaczyć obraz i jak go namalowano?
Obie wersje to obrazy olejne na płótnie, podobnej wielkości. Wersja dortmundzka ma 33 × 45 cm (nr inw. C 4737) i należy do Museum für Kunst und Kulturgeschichte w Dortmundzie. Wersja londyńska ma 32,5 × 45 cm (NG6517) i wisi w National Gallery w Londynie.
W londyńskim obrazie Friedrich użył ograniczonej palety: bieli ołowiowej, czerwonej ziemi i kilku odcieni smaltu, niebieskiego pigmentu, który w oleju jest przejrzysty. Migotliwą mgłę uzyskał drobnym punktowaniem pędzlem. Grafika w naszym sklepie odpowiada wersji z Dortmundu, w której kościół tonie we mgle, a w śniegu nie ma trawy.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Pejzaż zimowy z kościołem”?
Museum für Kunst und Kulturgeschichte, Dortmund (druga wersja: National Gallery, Londyn).
Gdzie można zobaczyć oryginał „Pejzażu zimowego z kościołem”?
Jedna wersja jest w Museum für Kunst und Kulturgeschichte w Dortmundzie, druga w National Gallery w Londynie. Londyńskie muzeum uważa swoją za pierwowzór.
Kiedy powstał obraz?
Muzeum w Dortmundzie datuje swoją wersję na 1811 rok, National Gallery podaje „prawdopodobnie 1811”.
Co oznaczają kule leżące na śniegu?
Muzeum w Dortmundzie odczytuje je jako znak, że człowiek modlący się pod krucyfiksem nie potrzebuje już podpory, bo wspiera go wiara.
Produkty z obrazem „Pejzaż zimowy z kościołem”
Reprodukcję obrazu drukujemy na zamówienie w naszej firmie w Wołominie – większość produktów także szyjemy. Poniżej wybrane z nich.
