Lato – Der Sommer (Landschaft mit Liebespaar) (1807)
Caspar David Friedrich namalował „Lato” w 1807 roku, w Dreźnie, jako jeden ze swoich pierwszych obrazów olejnych. Obraz pokazuje słoneczny pejzaż z rzeką ciągnącą się po horyzont, a na pierwszym planie parę zakochanych w altanie z róż. Należy do Bayerische Staatsgemäldesammlungen w Monachium.
Caspar David Friedrich (1774–1840), Lato (1807) · Neue Pinakothek (Bayerische Staatsgemäldesammlungen), Monachium.
Jak powstało „Lato” i czy jest częścią cyklu pór roku?
Obraz jest datowany na 1807 rok i należy do najwcześniejszych obrazów olejnych, które Friedrich namalował w Dreźnie. Malarz przenosił do niego doświadczenia z techniki sepii, co pozwalało uzyskać przejrzyste warstwy barwy.
„Lato” powstało jako para z obrazem „Zima”, na którym była zaśnieżona ruina i samotny mnich. „Zima” spłonęła w 1931 roku. Nie był to więc cykl czterech obrazów olejnych. Friedrich tworzył natomiast tzw. cykle pór, w których łączył pory dnia, pory roku i etapy ludzkiego życia, i z takich cykli pochodzą rysunki poprzedzające ten obraz. Bayerische Staatsgemäldesammlungen opisują letni pejzaż jako analogię obfitości i beztroski młodości.
ArtystaCaspar David Friedrich (1774–1840)
DziełoLato (1807) Der Sommer (Landschaft mit Liebespaar)
Technikaolej na płótnie, 71,4 × 103,6 cm
Gdzie jest oryginałNeue Pinakothek (Bayerische Staatsgemäldesammlungen), Monachium
Co przedstawia obraz?
Środkiem obrazu płynie rzeka, która znika w mglistej dali między łagodnymi wzgórzami. Widać łąki i pola obrzeżone krzewami. Prawą część widoku zasłania jak teatralna kulisa pierwszy plan z wysoką topolą. W cieniu topoli, w altanie z róż, siedzi przytulona para w strojach przypominających antyczne. Nad nimi, w liściach altany, siedzą dwa białe gołębie.
Na pierwszym planie Friedrich ustawił rząd roślin namalowanych z natury: drzewek, krzewów, warzyw i kwiatów. Wśród nich są słonecznik, lilie i czerwone róże. Dominują zielenie i żółcie, a cała scena jest jasna i pogodna, co u Friedricha zdarza się rzadko.
Gdzie leży ten krajobraz i co oznaczają jego szczegóły?
Muzeum opisuje widok jako letnią dolinę Łaby. Część badaczy wskazuje jednak okolice jeziora Tollensesee koło Neubrandenburga i park pałacu Hohenzieritz. Tej kwestii źródła nie rozstrzygają jednoznacznie.
Para zakochanych bywa odczytywana jako nawiązanie do obrazu Claude'a Lorraina „Pejzaż nadmorski z Acysem i Galateą”, który Friedrich studiował w drezdeńskiej galerii. Helmut Börsch-Supan zaproponował interpretację religijną: słonecznik oznaczałby pobożność, lilia czystość miłości, a rzeka drogę życia. Werner Busch zwrócił uwagę na geometrię obrazu: samotne drzewo stoi w punkcie złotego podziału.
Jak obraz trafił do Monachium i gdzie go zobaczyć?
W 1808 roku obraz kupił hrabia von Medem, razem z trzema innymi pracami Friedricha, w tym „Zimą”. Pośredniczył przyjaciel malarza, Gerhard von Kügelgen. Obraz był potem w majątku Medemów w Kurlandii, a następnie u drezdeńskiego handlarza Paula Ruscha. W 1931 roku monachijska galeria kupiła go z rynku sztuki.
Obraz należy do kolekcji Neue Pinakothek (nr inwentarza 9702). To olej na płótnie o wymiarach 71,4 × 103,6 cm. Według strony kolekcji jest obecnie prezentowany w Alte Pinakothek w Monachium, na parterze w sali III.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Lato”?
Neue Pinakothek (Bayerische Staatsgemäldesammlungen), Monachium.
