Édouard Manet – Chłopiec z dzbanem (La Régalade)

Skąd wziął się ten obraz? Fragment „Les Gitanos”

Obraz nie powstał jako osobne dzieło. Badania rentgenowskie wykazały, że to fragment większego płótna „Les Gitanos”, czyli „Cyganie”. Był to duży portret wędrownej rodziny, który Manet pokazywał publicznie w 1863 i 1867 roku. W 1862 roku wykonał też akwafortę o tym samym tytule.

Według Art Institute of Chicago malarz nie był zadowolony z kompozycji i pociął płótno na części. Każdą z nich przemalował tak, by mogła istnieć jako samodzielny obraz. Dwa inne fragmenty, „Cygan” („Bohémien”) i „Martwa natura z workiem i czosnkiem”, należą dziś do Luwru w Abu Zabi. Trzeci, „Cyganka” („Bohémienne”), zaginął.

Co widać na obrazie „La Régalade”?

Chłopiec w jasnej koszuli stoi bokiem, z głową odchyloną do tyłu. Oburącz unosi nad sobą duży, jasny dzban i łapie ustami cienki strumień płynu. Postać wypełnia niemal cały obraz, a tło jest jednolite i ciemne. Płótno ma 61,8 na 54,3 cm.

Na zdjęciach rentgenowskich widać, co zmienił Manet. Pierwotnie pod ramieniem chłopca znajdowała się głowa kobiety, którą malarz zamalował. Niebieskie niebo zastąpił ciemnym tłem. Dzięki temu cała uwaga skupia się na jednym geście.

Co znaczy tytuł „La Régalade”?

Po przemalowaniu Manet nadał obrazowi nowy tytuł. Francuskie wyrażenie „boire à la régalade” oznacza picie z butelki lub dzbana tak, że płyn wlewa się prosto do gardła, a naczynie nie dotyka ust. To dokładnie ten gest, który pokazuje obraz.

W Polsce obraz bywa nazywany „Chłopcem z dzbanem”, co odpowiada angielskiemu tytułowi muzeum „Boy with Pitcher”.

Gdzie można zobaczyć oryginał?

Obraz należy do Art Institute of Chicago (nr inw. 1968.303). Trafił tam w 1968 roku z zapisu Katharine Dexter McCormick. Muzeum datuje go szeroko, na lata 1862–1872. Szeroka data wynika z tego, że obraz jest przemalowanym fragmentem wcześniejszej kompozycji.