Édouard Manet namalował „W oranżerii” w latach 1878–1879. Obraz przedstawia małżeństwo Guillemetów, przyjaciół malarza, wśród roślin cieplarni. Oryginał należy do Alte Nationalgalerie w Berlinie.
Édouard Manet (1832–1883), W oranżerii (1878–1879) · Alte Nationalgalerie, Berlin.
Kim są ludzie na obrazie „W oranżerii”?
Manet sportretował swoich znajomych, państwa Guillemetów. Prowadzili oni w Paryżu dom mody. Pan Guillemet miał na imię Jules. Kobieta siedzi na ławce w eleganckiej, niebieskoszarej sukni, mężczyzna stoi za nią, pochylony nad oparciem.
Scenę namalowano w pracowni malarza Georga von Rosena przy rue d'Amsterdam, urządzonej jak cieplarnia. Manet korzystał z niej przez dziewięć miesięcy w latach 1878–1879. Berlińskie muzeum przypomina, że wcześniej musiał opuścić poprzednią pracownię, gdy sąsiedzi zaprotestowali przeciw prywatnemu pokazowi dwóch obrazów odrzuconych przez jury Salonu.
ArtystaÉdouard Manet (1832–1883)
DziełoW oranżerii (1878–1879) Dans la serre
Technikaolej na płótnie, 115 × 150 cm
Gdzie jest oryginałAlte Nationalgalerie, Berlin
Co dzieje się na obrazie?
W samym środku płótna znajdują się dłonie obojga, oparte na ławce. Ręka kobiety zwisa swobodnie. Mężczyzna trzyma między palcami cygaro, a palcem wskazującym kieruje się w jej stronę, ale jej nie dotyka. Muzeum opisuje ich jako parę, która mimo rozmowy pozostaje osobno.
Na odsłoniętej lewej dłoni kobiety widać pierścionek. Wikipedia, powołując się na literaturę naukową, zwraca uwagę, że właśnie pierścionki informują widza, że to małżeństwo. Kobieta trzyma na kolanach żółtą parasolkę, ma morelowy kapelusz i jasną bluzkę pod suknią. Tło wypełniają gęste liście, doniczki i różowe kwiaty.
Jak przyjęto obraz na Salonie 1879?
Manet wystawił obraz na paryskim Salonie w 1879 roku. Część krytyków uznała go za zaskakująco staranny jak na tego malarza. Krytyk Jules-Antoine Castagnary zastanawiał się, czy Manet nie idzie na ustępstwa wobec publiczności, skoro twarz i dłonie narysował dokładniej niż zwykle.
Za obraz towarzyszący uważa się „U Ojca Lathuille” z 1879 roku, inną scenę z parą przy stoliku, której Manet nie pokazał wtedy na Salonie.
Jak „W oranżerii” trafiło do Berlina?
Obraz należał do śpiewaka i kolekcjonera Jean-Baptiste'a Faure'a, a później do paryskiej galerii Paula Durand-Ruela. W 1896 roku nabył go dla berlińskiej Nationalgalerie jej nowy dyrektor Hugo von Tschudi. Zakup sfinansowali berlińscy miłośnicy sztuki, m.in. Eduard Arnhold oraz Ernst i Robert von Mendelssohnowie. Według Wikipedii była to pierwsza praca Maneta kupiona przez jakiekolwiek muzeum.
Zakup wywołał sprzeciw. Cesarz zaczął odtąd kontrolować nabytki galerii, a jeszcze w 1904 roku w pruskim parlamencie krytykowano obraz jako nieobyczajny. W 1945 roku płótno ewakuowano do kopalni w Merkers, a po wojnie trafiło do składnicy dzieł sztuki w Wiesbaden. Do berlińskiej Nationalgalerie wróciło w 1953 roku. Dziś należy do Alte Nationalgalerie (nr inw. A I 550).
