Jezus wyśmiewany przez żołnierzy – Jésus insulté par les soldats (1865)
Édouard Manet namalował „Jezusa wyśmiewanego przez żołnierzy” w 1865 roku i pokazał go na paryskim Salonie tego samego roku. Obraz przedstawia Chrystusa w koronie cierniowej, otoczonego przez szydzących z niego żołnierzy. Oryginał należy do Art Institute of Chicago.
Édouard Manet (1832–1883), Jezus wyśmiewany przez żołnierzy (1865) · Art Institute of Chicago, Chicago.
Dlaczego Manet namalował obraz religijny?
Art Institute of Chicago podkreśla, że najbardziej zaskakujące w tym obrazie jest to, że w ogóle powstał. Po narodzinach realizmu francuscy artyści awangardy przestali podejmować tematy religijne. Manet malował głównie sceny współczesne, ale interesował się historią sztuki. Co najmniej dwa razy sięgnął po temat biblijny. Rok wcześniej, w 1864 roku, namalował „Martwego Chrystusa z aniołami”, który jest dziś w Metropolitan Museum of Art w Nowym Jorku.
Muzeum dodaje, że inspiracją mogła być głośna książka Ernesta Renana „Życie Jezusa” z 1863 roku. Renan, filozof i historyk, kładł w niej nacisk na ludzką naturę Chrystusa, co wywołało wiele sporów.
ArtystaÉdouard Manet (1832–1883)
DziełoJezus wyśmiewany przez żołnierzy (1865) Jésus insulté par les soldats
Technikaolej na płótnie, 190,8 × 148,3 cm
Gdzie jest oryginałArt Institute of Chicago, Chicago
Co przedstawia obraz?
Scena pokazuje Jezusa pod koniec życia, pobitego i czekającego na ukrzyżowanie. Rzymscy żołnierze włożyli mu na głowę koronę cierniową. Szydząc z „Króla Żydowskiego”, podają mu trzcinę jako berło i okrywają purpurowym płaszczem.
Jezus siedzi na wprost widza, ze związanymi rękami, okryty tylko białą przepaską. Wydaje się wyczerpany i bezwładny. Wokół niego stoją i klęczą trzej mężczyźni. Jeden klęczy z trzciną w dłoni, drugi, z tyłu, trzyma płaszcz. Tło jest niemal czarne.
Dlaczego obraz wywołał skandal na Salonie 1865?
Manet pokazał płótno na paryskim Salonie w 1865 roku pod numerem 1427. Na tym samym Salonie, pod numerem 1428, wisiała jego „Olimpia”. Według Art Institute of Chicago obraz wywołał skandal z powodu dwuznaczności. Chrystus nie ma aureoli, a jego ciało jest pokazane bez idealizacji. Widz nie wie, czy patrzy na świętego, czy na zwykłego modela w świetle pracowni.
Widoczne pociągnięcia pędzla i dobór barw podkreślają materialność postaci. Muzeum opisuje tę scenę jako dramat, który łączy realizm z teatralnością. O obrazie pisało wielu krytyków Salonu, m.in. Théophile Gautier.
Jak obraz trafił do Chicago?
Po śmierci Maneta w 1883 roku płótno pozostało w jego pracowni, a później należało do Léona Leenhoffa. W 1893 roku kupiła je galeria Boussod et Valadon, a w 1894 roku śpiewak i kolekcjoner Jean-Baptiste Faure. Potem obraz trafił do marszanda Durand-Ruela. W 1911 roku kupił go chicagowski kolekcjoner James Deering, który w 1925 roku zapisał go Art Institute of Chicago (nr inw. 1925.703).
To olej na płótnie o wymiarach 190,8 na 148,3 cm, sygnowany w prawym dolnym rogu „Manet”.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Jezus wyśmiewany przez żołnierzy”?
