Giuseppe Arcimboldo namalował to „Lato” w 1573 roku jako część cyklu „Cztery pory roku” dla elektora saskiego Augusta. Głowa w profilu jest ułożona z owoców, warzyw i kłosów zbóż, a strój upleciono ze słomy. Oryginał jest w Luwrze w Paryżu.
Giuseppe Arcimboldo (1526–1593), Lato (1573) · Musée du Louvre, Paryż.
Z czego zbudowana jest głowa „Lata”?
Postać patrzy w prawo. Policzek to brzoskwinia, nos to młody ogórek, a podbródek gruszka. Usta tworzą wiśnie, a w miejscu zębów widać otwarty strąk grochu. Przy szyi leżą główki czosnku. Na głowie piętrzą się wiśnie, śliwki, winogrona i liście, a uchem jest kolba kukurydzy w rozchylonych liściach okrywowych.
Ramiona okrywa strój spleciony ze słomy, a kołnierz tworzą kłosy pszenicy. Na piersi, przy dolnej krawędzi, wyrasta karczoch. Całość jest namalowana na ciemnym, jednolitym tle, dzięki czemu owoce i warzywa świecą intensywnym kolorem.
ArtystaGiuseppe Arcimboldo (1526–1593)
DziełoLato (1573) L'Été
Technikaolej na płótnie
Gdzie jest oryginałMusée du Louvre, Paryż
Dlaczego kukurydza w uchu była czymś nowym?
Kukurydza pochodzi z Ameryki i w XVI wieku była w Europie rzadką nowością. Smithsonian Magazine zwraca uwagę na to ucho z kolby kukurydzy w opisie cyklu. Francuska Wikipedia łączy ten szczegół z hiszpańskimi koloniami w Ameryce, co dobrze pasuje do odczytania cyklu jako pochwały Habsburgów, władających rozległymi ziemiami.
W serii Arcimbolda każda pora roku ma swój żywioł z drugiego cyklu, „Czterech żywiołów”. Latu odpowiada Ogień. Postacie pór roku zwracają się do siebie parami: Zima patrzy w stronę Wiosny, a Jesień w stronę Lata.
Gdzie jest podpis Arcimbolda?
„Lato” jest jedynym obrazem cyklu, na którym Arcimboldo umieścił podpis. Napis „GIUSEPPE ARCIMBOLDO F” jest wpleciony w słomiany kołnierz. Litera F to skrót łacińskiego „fecit”, czyli „wykonał”. Poniżej, na ramieniu, widnieje data 1573. Pierwsza wersja „Lata”, z 1563 roku i namalowana na desce, również nosi podpis artysty. Znajduje się w Kunsthistorisches Museum w Wiedniu.
Na grafice dobrze widać obie inskrypcje. To dobra wskazówka, że chodzi o wersję z Luwru, a nie o wiedeński pierwowzór.
Jakie są losy „Lata” z Luwru?
Komplet z 1573 roku przeznaczył dla elektora Augusta Saskiego cesarz Maksymilian II. Historyk sztuki Thomas DaCosta Kaufmann powiązał komplet z zapisem z 28 lipca 1574 roku o zapłacie dla Arcimbolda za obrazy dla elektora. Cykl wymieniają inwentarze drezdeńskiej Kunstkammer z 1595 i 1610 roku. Później ślad się urywa i obrazy prawdopodobnie opuściły Drezno w XIX wieku.
Luwr kupił wszystkie cztery obrazy w 1964 roku. W latach 2023–2024 przeszły konserwację, podczas której usunięto dodane później kwiatowe girlandy. Od czerwca 2024 roku wiszą w Wielkiej Galerii. Grafika na produktach pokazuje „Lato” jeszcze z girlandą.
