Manieryzm Habsburski · Bóg Przemian Wertumnus, Korona z Plonów i Cesarz Rudolf II
Portret Rudolfa II (Wertumnus, ok. 1590–1591)
Uznawany za absolutne apogeum manierystycznego konceptyzmu, odwagi twórczej i malarskiej wirtuozerii portret cesarza Rudolfa II Habsburga jako boga Wertumnusa to najbardziej ikoniczne dzieło w całym dorobku Giuseppe Arcimbolda. Namalowany w Mediolanie około 1590 roku obraz przedstawia władcę Świętego Cesarstwa Rzymskiego jako rzymskiego bóstwa ogrodów, przemian i wegetacji przyrody. Twarz cesarza została ułożona w całości z najszlachetniejszych darów natury: soczyste jabłka tworzą rumiane policzki, strąk grochu usta, gruszka nos, a dorodne kłosy zbóż i winogrona bujne włosy. Rudolf II był tak zachwycony tym niezwykłym hołdem, że nadał Arcimboldowi tytuł szlachecki hrabiego palatyna, uznając obraz za arcydzieło cesarskiej propagandy.
Giuseppe Arcimboldo, Portret Rudolfa II (Wertumnus) (ok. 1590–1591) · Zbiory: Zamek Skokloster (Szwecja).
Polityczna alegoria złotego wieku Habsburgów
W epoce renesansu i manieryzmu cesarz Rudolf II stworzył w Pradze jeden z najbardziej niezwykłych ośrodków nauki, sztuki, astronomii i alchemii na całym świecie.
Wcielenie monarchy w postać boga Wertumnusa niosło potężny przekaz polityczny i filozoficzny: cesarz nie tylko panuje nad narodami, lecz jako namiestnik niebios zarządza harmonijnym ładem całej przyrody, przynosząc wieczną obfitość i dobrobyt.
Giuseppe Arcimboldo pracował nad tym płótnem z niezwykłym pietyzmem, wybierając wyłącznie najdoskonalsze okazy owoców, warzyw i kwiatów, które sprowadzano do cesarskich ogrodów botanicznych z najdalszych zakątków ówczesnego świata.
MalarzGiuseppe Arcimboldo (1526–1593)
Dzieło i technikaPortret Rudolfa II jako Wertumnus (Vertumnus) (ok. 1590–1591) olej na desce
Kolekcja muzealnaSkokloster Castle Håbo, Szwecja
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Wirtuozeria formy i zmysłowa soczystość detalu
Pod pędzlem Arcimbolda zwykłe płody ziemi zyskują rangę królewskich klejnotów: melon, karczoch tworzący napierśnik zbroi, dojrzałe figi i złociste kolby kukurydzy lśnią w świetle z nadzwyczajną plastycznością.
Artysta z niezwykłą maestrią oddał indywidualne podobieństwo cesarza – charakterystyczny zarys szczęki Habsburgów oraz melancholijne, bystre spojrzenie zostały bezbłędnie zakomponowane przy użyciu śliwek, czereśni i żołędzi.
Głębokie, aksamitne tło tworzy uderzający kontrast ze świetlistą eksplozją barw, sprawiając, że portret pulsuje życiem, zmysłowością i niezwykłą energią twórczą, która do dziś zapiera dech w piersiach odbiorców.
“
„Mój cesarz jest jak wiosna, lato i jesień połączone w jednym majestacie; w jego rękach cały świat zakwita na nowo.”
Majestat natury w Twoim salonie
Dzieło eksponowane w szwedzkim Zamku Skokloster to bezapelacyjnie jedno z najbardziej fascynujących i rozpoznawalnych płócien w całej historii sztuki europejskiej.
Tekstylia z motywem cesarskiego Wertumnusa wniosą do każdego wnętrza aurę nieograniczonej wyobraźni, pałacowego luksusu oraz niezwykłego smaku, stając się wyrazistym i zachwycającym akcentem aranżacyjnym w domu konesera.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło stanowi najcenniejszy eksponat Zamku Skokloster w Szwecji, przyciągając badaczy i miłośników manieryzmu z całego globu.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Portret Rudolfa II”
Poczuj moc cesarskiej metamorfozy, obfitość natury i genialną odwagę Giuseppe Arcimbolda. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Portretu Rudolfa II jako Wertumnus” to synonim artystycznej erudycji i mistrzostwa polskiego wykonania.
