Józef Mehoffer namalował ten „Autoportret” w 1898 roku. Przedstawił się niemal w całej postaci, w ciemnym stroju, siedzącego na krześle na tle pracowni, z paletą i pędzlami w głębi. Obraz należy do Muzeum Narodowego w Warszawie i jest pokazywany w Galerii Sztuki XIX wieku.
Józef Mehoffer (1869–1946), Autoportret (1898) (1898) · Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa.
Który to autoportret Mehoffera?
Mehoffer malował siebie wielokrotnie. Pierwszy autoportret wykonał w 1892 roku, kolejne powstały m.in. w 1895 i 1897 roku. Większość z nich to niewielkie popiersia na neutralnym tle, w wąskiej gamie barw.
Obraz przedstawiony na naszych produktach to „Autoportret” z 1898 roku z Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 403 MNW). W prawym górnym rogu widnieje podpis: „Józef Mehoffer. 98”. Łatwo go odróżnić od innego autoportretu z około 1898 roku, który należy do Muzeum Narodowego w Krakowie i pokazuje artystę w zbliżeniu, z małą figurką siedzącej postaci w rogu. To samo muzeum przechowuje też autoportret z 1897 roku.
ArtystaJózef Mehoffer (1869–1946)
DziełoAutoportret (1898) (1898) Autoportret
Technikaolej na płótnie, 100,5 × 80 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa
Co widać na „Autoportrecie” z 1898 roku?
Artysta siedzi na drewnianym krześle, lekko bokiem, z dłońmi złożonymi na kolanach. Ma rude włosy, wąsy i okulary, a ubrany jest w czarny, oficjalny strój z ciemną, wiązaną chustą pod szyją. Patrzy wprost na widza, z charakterystyczną dla jego autoportretów intensywnością spojrzenia.
Tło sugeruje wnętrze pracowni. Za postacią widać bladoróżową ścianę i intensywnie zieloną narzutę. Po lewej stronie leżą paleta z farbami i pędzle, które przypominają o zawodzie modela.
Muzeum zwraca uwagę na kontrast dwóch sposobów malowania. Twarz i postać są starannie wymodelowane światłocieniem, a tło potraktowane płasko i linearnie. Głęboka czerń stroju zestawiona jest z zielenią narzuty i jasnym różem ściany. Obraz ma 100,5 na 80 cm.
Co ten autoportret mówi o artyście?
Na tle wcześniejszych, skromnych wizerunków własnych ten obraz wyróżnia się reprezentacyjnym charakterem. Świadczą o tym ujęcie niemal całej postaci, starannie przemyślana poza i oficjalny strój. Mehoffer był już wtedy znany, m.in. jako zwycięzca międzynarodowego konkursu na witraże do katedry we Fryburgu z 1895 roku. W tym samym 1898 roku namalował też dyptyk „Taniec – Naiwne” i obraz „Piekarczyk (Chłopiec w świetle lampy)”, studium gry świateł.
Według Muzeum Narodowego w Warszawie obraz zamyka wczesny okres twórczości Mehoffera, związany ze studiami w Paryżu w latach 1891–1896. Pod wpływem francuskiego symbolizmu, zwłaszcza grupy nabistów, jego portrety zyskały większą siłę wyrazu. Autoportrety pozostały jednak proste w kompozycji, oszczędne w środkach i pozbawione dekoracyjnych ozdobników, które artysta chętnie stosował w portretach kobiet.
Gdzie pokazano obraz i gdzie jest dziś?
„Autoportret” został pokazany na I wystawie Secesji Wiedeńskiej w 1898 roku. Brała w niej udział duża grupa polskich artystów zrzeszonych w Towarzystwie Artystów Polskich „Sztuka”.
Obraz trafił do Muzeum Narodowego w Warszawie drogą zakupu. Dziś wisi w Galerii Sztuki XIX wieku w gmachu głównym muzeum w Warszawie. W tej samej galerii można zobaczyć inne prace Mehoffera, m.in. „Dziwny ogród” i „Muzę”.
