Niezwykle przejmujący i oszczędny w formie „Profil siwego staruszka” Józefa Mehoffera to studium starości, które zachwyca mistrzowską precyzją rysunkową i głębokim humanizmem. Artysta, znany przede wszystkim z feerii barw i monumentalnych kompozycji witrażowych, w tym kameralnym dziele skupił się na surowej prawdzie przemijania. Ostry, wyrazisty profil sędziwego mężczyzny o siwych włosach i pooranej zmarszczkami twarzy został nakreślony z chirurgiczną pewnością ręki, tworząc poruszającą medytację nad czasem, losem i godnością schyłku ludzkiego życia.
Józef Mehoffer, Profil siwego staruszka · Zbiory: Muzeum Narodowe w Krakowie (Dom Józefa Mehoffera).
Studium fizjonomiczne i anatomia starości
W tradycji krakowskiej szkoły malarskiej studia głów starców stanowiły jeden z najtrudniejszych sprawdzianów warsztatowych. Józef Mehoffer, uczeń Jana Matejki, opanował tę sztukę do absolutnej perfekcji.
W „Profilu siwego staruszka” malarz zrezygnował z upiększeń. Każda zmarszczka wokół oka, zapadnięty policzek i wysklepione czoło zostały oddane z bezwzględną wiernością naturze. Siwe pasma włosów i brody tworzą srebrzysty kontur na ciemnym tle.
Wzrok starca jest utkwiony w niewidocznym punkcie przed sobą – to spojrzenie człowieka pogrążonego we wspomnieniach, pogodzonego z losem i świadomego nieuchronnego zbliżania się do kresu ziemskiej drogi.
MalarzJózef Mehoffer (1869–1946)
Dzieło i technikaProfil siwego staruszka (ok. 1897–1910) Olej na płótnie / Pastel
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Krakowie (Dom Józefa Mehoffera) Kraków / Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Lekcja Matejki i młodopolski rysunek
Jan Matejko powtarzał swoim uczniom, że zanim sięgną po kolor, muszą nauczyć się widzieć kościec i prawdę ludzkiego ciała. Mehoffer w tym studium daje dowód żelaznej dyscypliny rysunkowej.
Secesyjna giętkość linii łączy się tu z niemal rzeźbiarską plastycznością modelunku. Gra świateł na kościach policzkowych i czole starca wydobywa strukturę anatomiczną z precyzją godną Leonarda da Vinci.
Ograniczenie palety do chłodnych szarości, bieli i stonowanych brązów nadaje dziełu surowy, medytacyjny charakter, sprzyjający cichej refleksji.
“
„Młodość ma wdzięk, lecz dopiero starość ma twarz. Na obliczu starca wypisana jest cała księga ludzkiego losu.”
Kameralne skupienie w Domu Mehoffera
„Profil siwego staruszka” to dzieło udowadniające uniwersalność talentu Mehoffera – twórcy potrafiącego równie głęboko poruszyć widza monumentalnym witrażem, co skromnym szkicem portretowym.
W Domu Józefa Mehoffera w Krakowie obraz ten przyciąga uwagę koneserów ceniących czystość formy, mistrzostwo kreski i prawdę psychologiczną.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Płótno wchodzi w skład stałej kolekcji Domu Józefa Mehoffera (Muzeum Narodowe w Krakowie, ul. Krupnicza 26).
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Profil siwego staruszka”
Wprowadź do swojego otoczenia głęboką mądrość, spokój i szlachetną powagę mistrzowskiego rysunku. Nasza kolekcja inspirowana studium Józefa Mehoffera to wysmakowany wybór dla miłośników klasycznej prawdy i autentyzmu w sztuce.
