Józef Mehoffer namalował „Słońce majowe” w 1911 roku na werandzie swojego dworku w Jankówce pod Krakowem. Obraz przedstawia widok z werandy na rozświetlony, kwitnący ogród, ze stołem nakrytym do herbaty na pierwszym planie. Należy do Muzeum Narodowego w Warszawie.
Józef Mehoffer (1869–1946), Słońce majowe (1911) · Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa.
Jak powstało „Słońce majowe”?
W 1907 roku Mehoffer kupił dworek w Jankówce koło Wieliczki. Malował tam serię obrazów, w których pokazywał wnętrza domu i ogród zaprojektowany przez siebie. Według Muzeum Narodowego w Warszawie właśnie w tych płótnach najpełniej wyraziło się jego dążenie do piękna, harmonii i afirmacji codziennego życia.
„Słońce majowe” powstało w 1911 roku. W opracowaniach biograficznych wymienia się je obok „Dziwnego ogrodu” wśród najważniejszych obrazów przedwojennego okresu twórczości Mehoffera. W tym samym roku artysta namalował też „Cynie”, obraz inspirowany malarstwem japońskim.
ArtystaJózef Mehoffer (1869–1946)
DziełoSłońce majowe (1911)
Technikaolej na płótnie, 95 × 78 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa
Co widać na obrazie?
Patrzymy z wnętrza werandy przez otwarte drzwi do ogrodu skąpanego w słońcu. Na pierwszym planie stoi stół z samowarem i zastawą do herbaty. Środek kompozycji zajmuje smukłe drzewko różane z czerwonymi kwiatami, namalowane w powiększonej skali. W ogrodzie kwitną bzy i białe kwiaty, a w głębi widać płotek.
W głębi, w ogrodzie, stoi strojnie ubrana kobieta w żółtej sukni. Muzeum przypuszcza, że to żona artysty, Jadwiga, bohaterka większości obrazów malowanych w Jankówce. Postać jest niewielka w porównaniu ze stołem i drzewkiem na pierwszym planie.
Mehoffer malował lekko, drobnymi plamami jasnych, czystych farb. Kontury form wyglądają, jakby drżały w słońcu. To obraz olejny na płótnie o wymiarach 95 na 78 cm, sygnowany w prawym dolnym rogu: „Józef Mehoffer”.
Japońska perspektywa i francuskie skojarzenia
W opisie Muzeum Narodowego w Warszawie autorstwa Ewy Micke-Broniarek zwrócono uwagę na nietypową budowę przestrzeni. Podobnie jak mistrzowie japońskiego drzeworytu Mehoffer zrezygnował tu z perspektywy zbieżnej. Odległości i proporcje przedmiotów zostały zmienione, co wzmacnia dekoracyjny charakter obrazu, czego przykładem jest właśnie powiększone drzewko różane.
Tematyka, kompozycja i jasna gama barwna przywodzą na myśl obrazy francuskich malarzy z tego samego czasu, Pierre'a Bonnarda i Édouarda Vuillarda.
Losy obrazu i gdzie go zobaczyć
W 1912 roku obraz kupiło warszawskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych. Podczas II wojny światowej został wywieziony, a 16 września 1956 roku odzyskano go z ZSRR. Dziś należy do Muzeum Narodowego w Warszawie (nr inw. MP 366 MNW), a jego opis ukazał się w przewodniku po Galerii Sztuki XIX Wieku MNW.
Obraz był wielokrotnie pokazywany na wystawach malarstwa polskiego, m.in. we francuskim Louvre-Lens na wystawie „Pologne. Chefs-d'œuvre de la peinture polonaise. 1840–1918” (2019) oraz w Poznaniu na wystawie „Polska. Siła obrazu” (2021).
