Józef Mehoffer namalował „Portret Wandy Strażyńskiej” w 1894 roku, gdy kończył studia malarskie w Paryżu. Obraz przedstawia młodą kobietę w czarnej sukni i kapeluszu, siedzącą przodem do widza. Należy do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie.
Józef Mehoffer (1869–1946), Portret Wandy Strażyńskiej (1894) · Muzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa.
Kim była Wanda Strażyńska?
O modelce wiadomo bardzo niewiele. Katalog Muzeum Narodowego w Warszawie notuje ją jako Wandę Strażyńską, o której są informacje z około 1894 roku, czyli w praktyce znaną głównie z tego portretu. Muzeum zaliczyło obraz m.in. do portretów artystek, co może wskazywać, że modelka zajmowała się sztuką.
Szczegółów jej biografii nie udało się potwierdzić w dostępnych źródłach. Dlatego pomijamy powtarzane w sieci opisy, według których była krakowską damą z kręgów zaprzyjaźnionej inteligencji. Nie mają one oparcia w opisie muzealnym.
ArtystaJózef Mehoffer (1869–1946)
DziełoPortret Wandy Strażyńskiej (1894)
Technikaolej na płótnie, 73 × 63 cm
Gdzie jest oryginałMuzeum Narodowe w Warszawie, Warszawa
Co widać na portrecie?
Młoda kobieta siedzi przodem do widza i patrzy prosto przed siebie. Ma na sobie czarną suknię z wysokim, jasnym kołnierzykiem i szerokimi, bufiastymi rękawami. Na głowie nosi mały czarny kapelusz ozdobiony kokardami. Spod rękawów wystają białe mankiety.
Skrzyżowane ręce opiera na blacie. Po lewej stronie leżą książki, na pierwszym planie widać zielone gałązki, a po prawej roślinę w doniczce. Tłem jest jasna, szarawa ściana, od której wyraźnie odcina się czerń stroju. W katalogu muzeum obraz opisano m.in. hasłami „wnętrza”, „kwiaty”, „stroje” i „kapelusze”.
Portret jest namalowany farbami olejnymi na płótnie i ma 73 na 63 cm.
Rok 1894 w twórczości Mehoffera
Mehoffer wyjechał do Paryża w 1891 roku dzięki stypendium. Najpierw uczył się w École des Arts Décoratifs i w prywatnej Académie Colarossi, potem dostał się do École des Beaux-Arts, gdzie studiował do 1894 roku. Katalog muzeum opisuje portret hasłami geograficznymi „Paryż” i „Kraków”, ale nie podaje jednoznacznie, gdzie obraz powstał.
Z tego samego roku pochodzą m.in. „Pejzaż zimowy z Grybowa” i „Portret Konstantego Laszczki”. Już rok wcześniej, w portrecie Susanne Bru, Mehoffer zaczął wypracowywać styl odrębny od stylu swojego krakowskiego nauczyciela, Jana Matejki.
Gdzie można zobaczyć obraz?
Portret należy do Muzeum Narodowego w Warszawie i ma numer inwentarzowy MP 181 MNW. Muzeum nabyło go drogą zakupu. Zdjęcie i opis obrazu są dostępne w Zbiorach Cyfrowych MNW.
W latach 2023–2024 obraz pokazano na wystawie poświęconej Józefowi Unierzyskiemu w Muzeum Szlachty Mazowieckiej. Unierzyski był jednym z nauczycieli Mehoffera w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych.
Oryginał
Gdzie zobaczyć obraz „Portret Wandy Strażyńskiej”?
