Młoda Polska · Paryskie Atelier, Paleta i Prawda Samotności
Autoportret (1906)
Jeden z najbardziej bezkompromisowych, surowych i dojrzałych wizerunków w dziejach autoportretu europejskiego „Autoportret” Olgi Boznańskiej z 1906 roku powstał w sercu artystycznego Paryża, w słynnej pracowni przy Boulevard du Montparnasse 49. Mająca wówczas czterdzieści jeden lat malarka ukazała siebie w roboczym kitlu malarskim, z paletą i pędzlami w dłoniach, patrzącą prosto w oczy widza ze skupieniem, dystansem i absolutną bezwzględnością wobec własnego przemijania. Zrezygnowawszy z jakichkolwiek upiększeń czy salonowej kokieterii, stworzyła wstrząsające dzieło o samotności twórcy, cenie bezgranicznego oddania sztuce i triumfie prawdy nad iluzją.
Olga Boznańska, Autoportret (1906) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Warszawie.
Legendarne atelier przy Boulevard du Montparnasse
W 1906 roku Olga Boznańska była już uznaną postacią paryskiego świata artystycznego, członkinią Société Nationale des Beaux-Arts i laureatką międzynarodowych wyróżnień. Jej atelier na Montparnassie było miejscem mitycznym – tonęło w kurzu, półmroku, zapachu terpentyny, a po podłodze biegały oswojone myszy i ptaki, które malarka dokarmiała z czułością.
W tym autoportrecie artystka nie pozuje na wielką damę ani gwiazdę europejskich salonów: staje przed nami jako pracownik sztuki, robotnik płótna, którego całe życie zostało podporządkowane powołaniu twórczemu.
Wizerunek ten stanowi fascynujący dialog z autoportretami Rembrandta i Velázqueza – mistrzów, których Boznańska wielbiła za psychologiczną uczciwość i umiejętność wydobywania prawdy o ludzkiej kondycji bez zbędnych póz.
MalarzOlga Boznańska (1865–1940)
Dzieło i technikaAutoportret (Self-portrait) (ok. 1894–1912) Olej na tekturze
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Krakowie Kraków / Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Dymna materia i magnetyczne spojrzenie
Malarstwo Boznańskiej osiągnęło w tym okresie szczytową subtelność kolorystyczną: postać zdaje się utkana z rozedrganego, szarego i brunatnego pyłu, z którego wyłania się blada twarz naznaczona zmęczeniem i głęboką mądrością.
Niezwykłym elementem kompozycji są dłonie trzymające atrybuty malarskie – pędzle i drewnianą paletę zaschniętą od farb – które stają się przedłużeniem ciała i jedynym narzędziem walki z nicością.
Oczy artystki, ciemne i przejmujące, wwiercają się w widza z pytaniem o sens ludzkich dążeń; to spojrzenie kobiety, która poświęciła życie osobiste, małżeństwo i wygodę dla bezwzględnej wierności własnemu talentowi.
“
„Mnie nie obchodzi uroda zewnętrzna. Ja muszę wydobyć duszę człowieka, a moja własna dusza jest zmęczona, lecz nigdy niepokonana.”
Duma polskiego dziedzictwa w Warszawie
Eksponowany w Muzeum Narodowym w Warszawie „Autoportret” z 1906 roku uchodzi za jeden z najwybitniejszych kobiecych autoportretów w całej historii sztuki nowożytnej.
Obecność tej reprodukcji we wnętrzu wnosi powagę, niezwykłą intelektualną charyzmę i artystyczną szlachetność, przypominając o sile pasji i odwadze podążania własną drogą bez względu na oczekiwania świata.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Dzieło znajduje się w stałej ekspozycji Galerii Sztuki XIX Wieku w Muzeum Narodowym w Warszawie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Self-portrait (1906)”
Wzbogać swój gabinet, pracownię lub salon o charyzmę, nieugiętą siłę ducha i perłową głębię autoportretu Olgi Boznańskiej. Wyjątkowe tekstylia dla miłośników bezkompromisowej sztuki, autentyzmu i polskiego mistrzostwa rzemieślniczego.
