Młoda Polska · Egzotyczna Zieleń, Melancholia i Szklany Dach
W oranżerii / W cieplarni (1890)
Uznawany za jedno z najwcześniejszych, najbardziej poetyckich i tajemniczych arcydzieł w dorobku Olgi Boznańskiej obraz „W oranżerii” (znany również jako W cieplarni) powstał w 1890 roku w Monachium. Na płótnie uwieczniona została młoda kobieta w eleganckiej, ciemnej sukni spacerująca pośród bujnej, egzotycznej roślinności cieplarni, gdzie spod przeszklonego sufitu sączy się chłodne, rozproszone światło dnia. Pomiędzy soczystą, wilgotną zielenią palm i fikusów a zamyśloną, kruchą postacią bohaterki rodzi się fascynujący nastrój symbolistycznej melancholii fin de siècle'u, w którym natura i ludzka samotność splatają się w idealną, malarską harmonię.
Olga Boznańska, W oranżerii (W cieplarni) (1890) · Zbiory: Muzeum Narodowe w Warszawie.
Monachijskie poszukiwania nastroju i natury
Wiosną 1890 roku dwudziestopięcioletnia Olga Boznańska poszukiwała motywów łączących intymny portret figuralny z bogatym studium natury. Szklarnie monachijskiego ogrodu botanicznego oraz prywatne oranżerie bawarskich arystokratów stanowiły idealną przestrzeń dla takich eksperymentów.
W XIX stuleciu oranżerie były synonimem luksusu, ucieczki od miejskiego zgiełku i tęsknoty za utraconym rajem; zamknięte pod szkłem rośliny tropikalne uosabiały piękno uwięzione i poddane ludzkiej kontroli, stając się metaforą ówczesnej kultury.
Gdy Boznańska wystawiła gotowy obraz w warszawskim Towarzystwie Zachęty Sztuk Pięknych, krytycy byli oczarowani niezwykłą świeżością ujęcia i zmysłową atmosferą, porównując kompozycję do najlepszych dokonań współczesnego symbolizmu francuskiego i niderlandzkiego.
MalarzOlga Boznańska (1865–1940)
Dzieło i technikaW oranżerii (W cieplarni / Im Treibhaus) (1890) olej na płótnie
Kolekcja muzealnaMuzeum Narodowe w Warszawie Warszawa, Polska
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Symfonia szmaragdów, mchu i miękkiego światła
Paleta barwna tego monumentalnego płótna zachwyca niesłychanym bogactwem odcieni zieleni: od głębokiej butelkowej zieleni liści palmowych, przez szmaragd i oliwkę, aż po wilgotny, seledynowy odcień mchów i paproci porastających donice.
Chłodne światło przenikające przez zmatowiałe tafle szkła cieplarni gasi jaskrawość barw, otulając scenę srebrzystą mgiełką, która sprawia, że przestrzeń wydaje się cicha, tajemnicza i lekko odrealniona niczym we śnie.
Kontrast między ciemną, zwartą sylwetką kobiety a organicznymi, giętkimi formami liści buduje napięcie kompozycyjne, podkreślając wyobcowanie nowoczesnego człowieka w świecie bujnej, obojętnej przyrody, która żyje własnym rytmem.
“
„Zieleń pod szkłem ma zupełnie inny zapach i inny kolor. Jest cichsza, głębsza, jakby uśpiona w wiecznym półmroku.”
Perła galerii malarstwa polskiego
Obraz znajduje się dziś w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie, stanowiąc jeden z najchętniej podziwianych eksponatów młodopolskiego modernizmu.
Wprowadzenie motywu „W oranżerii” do aranżacji wnętrza napełnia dom kojącym spokojem natury, szlachetną głębią zieleni i aurą tajemniczego ogrodu, doskonale harmonizując z roślinnością doniczkową i eleganckimi tkaninami w salonie lub sypialni.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Monumentalne dzieło znajduje się w stałej ekspozycji Muzeum Narodowego w Warszawie.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „W oranżerii (W cieplarni)”
Zanurz się w kojącej głębi szmaragdowych liści, wilgotnej ciszy oranżerii i zmysłowej melancholii Olgi Boznańskiej. Ekskluzywne tekstylia z motywem „W oranżerii” to wyjątkowa propozycja, która wnosi do salonu i sypialni elegancję zimowego ogrodu.
