Barok Holenderski · Portret Mistrza, Zagadka Kół i Niezłomny Geniusz
Autoportret z dwoma kołami (ok. 1665–1669)
Emanujący bezgraniczną godnością, surową prawdą o starości i fascynującą zagadką symboliczną „Autoportret z dwoma kołami” (Self-Portrait with Two Circles) to jeden z ostatnich, najbardziej monumentalnych i legendarnych wizerunków własnych Rembrandta van Rijn. Malowany w latach 1665–1669 w Amsterdamie obraz przedstawia sędziwego mistrza stojącego w roboczym stroju z paletą, pędzlami i laską malarską w dłoniach, na tle tajemniczej ściany, na której nakreślono dwa wielkie, idealne półokręgi. Z bruzdami na pooranej zmarszczkami twarzy, w białym płóciennym czepcu, Rembrandt spogląda prosto w oczy widza z niewzruszonym spokojem człowieka, który stracił cały majątek i bliskich, lecz zachował absolutną suwerenność ducha i wiarę w swoje powołanie.
Rembrandt van Rijn, Autoportret z dwoma kołami (ok. 1665–1669) · Zbiory: Kenwood House (The Iveagh Bequest) w Londynie.
Autoportret jako życiorys pisany pędzlem
W ciągu swojego życia Rembrandt stworzył ponad osiemdziesiąt autoportretów – od młodzieńczych, ekspresyjnych grymasów po majestatyczne płótna schyłku życia, tworząc bezprecedensowy w dziejach wizualny pamiętnik ludzkiej egzystencji.
W wersji z Kenwood House malarz zrezygnował z arystokratycznych rekwizytów i złotych łańcuchów, w których ukazywał się w latach dobrobytu: przedstawia siebie jako rzemieślnika i mędrca w wysłużonym płaszczu.
Dzieło to jest manifestem dumy artysty, który nie kłania się zmiennym modom francuskiego klasycyzmu, lecz pozostaje do końca wierny prawdzie natury i bezwzględnej uczciwości malarskiej. W tym późnym dziele artysta dokonuje bezwzględnego rozliczenia z własnym losem, ukazując niezłomność ludzkiego ducha wobec nieuchronnego upływu czasu i przeciwności świata.
MalarzRembrandt van Rijn (1606–1669)
Dzieło i technikaAutoportret z dwoma kołami (Self-Portrait with Two Circles) (ok. 1630–1665) Olej na płótnie
Kolekcja muzealnaRijksmuseum Amsterdam / Haga
Polska manufakturaSzyjemy Sztukę (Polska Manufaktura)
Tajemnica dwóch kół i magia impasto
Tajemnicze koła na ścianie w tle od wieków intrygują historyków sztuki: najpopularniejsza teoria nawiązuje do anegdoty o Giotcie, który jednym pewnym ruchem ręki bez cyrkla narysował idealne koło, dowodząc swego absolutnego mistrzostwa.
Inni badacze widzą w nich symbole mapy świata (dwóch półkul) lub kabalistyczne figury kosmiczne, podkreślające uniwersalny, filozoficzny wymiar rembrandtowskiej sztuki.
Twarz artysty została namalowana z niezwykłą swobodą: grube, pastozne warstwy ochry, bieli ołowianej i czerwieni tworzą trójwymiarową rzeźbę starczej skóry, przez którą przeziera niezłomny ogień intelektu.
“
„Starość zabiera ciału siły, lecz oddaje duszy to, co najważniejsze: wolność widzenia prawdy bez złudzeń.”
Ikona powagi i mądrości w reprezentacyjnym wnętrzu
„Autoportret z dwoma kołami” uchodzi za jeden z najwspanialszych wizerunków geniusza twórczego w historii kultury, inspirujący artystów, myślicieli i koneserów na całym świecie.
Obecność tej reprodukcji we wnętrzu wnosi niezwykły prestiż, powagę, głęboką mądrość życiową i historyczną klasę, stanowiąc doskonały element dekoracyjny w gabinecie, kancelarii, domowej bibliotece lub eleganckim salonie.
Zbiory i ekspozycja
Oryginał w zbiorach muzealnych
Arcydzieło stanowi chlubę kolekcji Kenwood House w Londynie, pozostając jednym z najważniejszych autoportretów świata.
Sztuka w Twojej codzienności: Kolekcja z motywem „Autoportret z dwoma kołami”
Wprowadź do swojego wnętrza niezłomną siłę ducha, mądrość dojrzałego geniusza i arystokratyczną powagę Rembrandta van Rijn. Ekskluzywne tekstylia z motywem „Autoportretu z dwoma kołami” to symbol klasy, autentyzmu i kunsztownego polskiego rzemiosła.
